<p class="reg-lead">نسخه جاری، مصوب هیئت اداری در ۸ مه ۲۰۲۶ و لازم‌الاجرا از همان تاریخ؛ معیار حضور در رده جنسی را بر پایه آزمایش ژن SRY بازتعریف کرد و تعرفه ثابت تغییر فدراسیون مبدأ را به جدولی پلکانی تبدیل کرد.</p>
<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۸ مه ۲۰۲۶</b> (۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) — هیئت اداری فدراسیون</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۸ مه ۲۰۲۶</b> (۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>چهار بخش و ۲۲ ماده</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td><strong>نسخه جاری</strong> — مقررات ورزشی حاکم</td></tr>
</table>
<div class="reg-sec">
<h2>مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال چیست؟</h2>
<p>مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) وضعیت بازیکنان، تیم‌ها، لیگ‌ها و ایجنت‌ها را تنظیم می‌کند: شرایط بازی برای تیم ملی و تابعیت، رده‌های سنی و شرایط حضور در رده جنسی، تغییر فدراسیون مبدأ، انتقال بازیکنان، صدور مجوز ایجنت‌ها و حقوق و تکالیف آنان، و رسیدگی به <strong>اختلافات مالی میان باشگاه‌ها، بازیکنان، مربیان و ایجنت‌ها</strong> نزد دیوان فدراسیون.</p>
</div>
<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه مه ۲۰۲۶<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به نوامبر ۲۰۲۰</span></h2>
<h3>مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین</h3>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">معیار تازه برای حضور در رده جنسی</b>مهم‌ترین تغییر این نسخه. صلاحیت حضور در رده مردان یا زنان بر پایه <strong>وجود یا نبود کروموزوم Y</strong> تعیین می‌شود: وجود آن به معنای صلاحیت حضور تنها در رده مردان و نبود آن به معنای صلاحیت حضور در رده زنان است. متن تصریح می‌کند فدراسیون <strong>در پی تعیین جنس یا جنسیت اشخاص نیست</strong>، بلکه معیار حضور در یک رده رقابتی را وضع می‌کند، و هیئت اداری موظف است این قاعده را به‌طور دوره‌ای در پرتو تحولات علمی بازبینی کند.</li>
<li><b class="t">آزمایش SRY و تکلیف فدراسیون‌های ملی</b>هر فدراسیون ملی مسئول است ثابت کند بازیکنانی که معرفی می‌کند صلاحیت حضور در رده ثبت‌شده را دارند و باید <strong>نتیجه آزمایش SRY از آزمایشگاه مورد تأیید فدراسیون جهانی یا کنفدراسیون</strong> را ارائه دهد. نماینده پزشکی مسابقه می‌تواند در صورت وجود دلایل پزشکی معتبر آزمایش مستقل بخواهد و <strong>پرداخت هزینه آن به نتیجه آزمایش بستگی دارد</strong>.</li>
<li><b class="t">قطعیت تصمیم و ضمانت اجرای تخلف عمدی</b>چنانچه نتیجه آزمایش با رده ثبت‌شده هم‌خوان نباشد، تصمیم <strong>قطعی و غیرقابل اعتراض</strong> است — با این توضیح که راه درخواست <strong>تغییر رده جنسی</strong> برای بازیکن باز می‌ماند. معرفی عمدی بازیکن در رده نادرست به <strong>هیئت انضباطی</strong> ارجاع می‌شود.</li>
<li><b class="t">کمیته صلاحیت جنسی</b>نام رکن رسیدگی از <strong>کمیته صلاحیت جنسیتی</strong> به <strong>کمیته صلاحیت جنسی</strong> تغییر کرد. الزام حضور <strong>دست‌کم یک عضو مرد و یک عضو زن</strong> باقی ماند و کمیته باید <strong>روند رشد فیزیولوژیک بازیکن و دوره بلوغ او</strong> را در تصمیم خود در نظر بگیرد.</li>
<li><b class="t">تعرفه پلکانی تغییر فدراسیون مبدأ</b>به‌جای تعرفه ثابت پانزده هزار فرانکی، جدولی پلکانی نشست که رقم را بر پایه <strong>اختلاف دسته دو فدراسیون</strong> و <strong>شمار سال‌های حضور بازیکن نزد فدراسیون مبدأ</strong> تعیین می‌کند؛ دامنه آن از <strong>بیست هزار فرانک</strong> تا <strong>پنج هزار فرانک</strong> است.</li>
<li><b class="t">مدارک تازه برای تغییر فدراسیون</b>افزون بر فرم رسمی، اکنون <strong>اثبات سه سال اقامت پیوسته</strong> در کشور فدراسیون مقصد و <strong>رونوشت گذرنامه بین‌المللی</strong> آن کشور لازم است. همچنین در فرضی که فدراسیون مبدأ موافقت نکند، اختیار تصمیم‌گیری به <strong>کمیته اجرایی فدراسیون</strong> داده شد.</li>
<li><b class="t">مسیر ویژه بازیکنان ثبت‌شده پیش از نوامبر ۲۰۲۰</b>برای بازیکنانی که <strong>پیش از ۳ نوامبر ۲۰۲۰ و پیش از فصلی که چهارده‌ساله شده‌اند</strong> نزد فدراسیون دیگری ثبت شده بودند، مسیر جداگانه‌ای با مدارک معین پیش‌بینی شد: اثبات محدودیت قانونی ناشی از قوانین تابعیت، مجوز اقامت، سه سال اقامت پیوسته، و <strong>تعهد بازیکن به درخواست تابعیت</strong> به‌محض احراز شرایط.</li>
<li><b class="t">مسیر اعتراض</b>اعتراض به تصمیم‌های این مقررات تابع <strong>بخش سوم مقررات انضباطی</strong> فدراسیون است.</li>
</ol>
</div>
<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>پرکاربردترین سند والیبال برای وکلای ورزشی. اختلاف مالی باشگاه ایرانی با بازیکن یا مربی خارجی، انتقال بین‌المللی بازیکن، و صلاحیت بازی برای تیم ملی همگی در همین متن تعیین تکلیف می‌شوند. مرجع رسیدگی به اختلافات مالی <strong>دیوان فدراسیون</strong> است و عدم اجرای تصمیم آن ضمانت اجرای مستقل دارد.</p>
</div>

مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) مصوب مه 2026

<p class="reg-lead">قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان، مصوب ۶ شهریور ۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی — ماده‌واحده‌ای که تبصره ۲ قانون سرباز قهرمان را جایگزین کرد و دامنه معافیت ورزشکاران را روشن ساخت.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۶ شهریور ۱۳۸۰</b> — جلسه علنی مجلس شورای اسلامی</td></tr>
<tr><td>تأیید شورای نگهبان</td><td><b>۲۷ شهریور ۱۳۸۰</b></td></tr>
<tr><td>قانون اصلاح‌شده</td><td>ماده‌واحده قانون سرباز قهرمان، مصوب <b>۱۳ اسفند ۱۳۷۶</b></td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>ماده‌واحده</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این قانون چه چیزی را تغییر داد؟</h2>
<p>قانون سرباز قهرمان مصوب ۱۳۷۶، سازوکاری برای انجام خدمت وظیفه عمومی ورزشکاران قهرمان پیش‌بینی کرده بود. قانون حاضر، متن <strong>تبصره ۲</strong> آن ماده‌واحده را به‌طور کامل جایگزین می‌کند.</p>
<p>تبصره جایگزین‌شده تعیین می‌کند که مشمولان این قانون از شمول سه حکم مستثنا هستند: بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه مصوب ۱۰ اسفند ۱۳۵۱، و بند «ه» ماده ۱۴ و بند «ط» ماده ۱۶ قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران مصوب ۷ مهر ۱۳۶۶.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چرا این استثنا در عمل مهم است؟</h2>
<p>ارجاع به <strong>قانون گذرنامه</strong> در این تبصره، گره اصلی موضوع است. محدودیت‌های مربوط به صدور گذرنامه و خروج از کشور برای مشمولان خدمت وظیفه، در عمل مانع اصلی ورزشکار قهرمان برای شرکت در اردو و مسابقه بین‌المللی است. این تبصره همان مانع را برای مشمولان قانون سرباز قهرمان برمی‌دارد.</p>
<p>دو ارجاع دیگر به قانون ارتش نیز محدودیت‌هایی را که در آن قانون بر نیروی انسانی وظیفه بار شده کنار می‌گذارند، تا وضعیت ورزشکار قهرمان با تکالیف ورزشی او سازگار شود.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این قانون برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>ورزشکاران قهرمانی که در سن مشمولیت‌اند و باشگاه‌ها و فدراسیون‌هایی که آن‌ها را به مسابقات بین‌المللی اعزام می‌کنند، مستقیماً با این قانون سروکار دارند. برای وکیل، این متن باید همراه با ماده‌واحده اصلی ۱۳۷۶ خوانده شود، چون قانون حاضر تنها یک تبصره از آن را جایگزین کرده و بقیه سرجای خود باقی است.</p>
</div>

یادداشت مرتبط به برچسب مقررات_ورزشی

مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال

قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان