<p class="reg-lead">نسخه ژانویه ۲۰۲۷ آیین دادرسی دیوان فوتبال فیفا، مصوب ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ و لازم‌الاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ در ماده ۳ مقرر کرد که دیوان، مقررات فیفا را اصالتاً و حقوق سوئیس را تکمیلاً اعمال کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</b> (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) — دفتر شورای فیفا</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۱ ژانویه ۲۰۲۷</b> (۱۱ دی ۱۴۰۵)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td><b>۳۵ ماده</b> + یک ضمیمه، در چهار بخش</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>لازم‌الاجرا از ابتدای ۲۰۲۷؛ تا آن زمان نسخه ژانویه ۲۰۲۶ حاکم است</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا چیست؟</h2>
<p>دیوان فوتبال (Football Tribunal) نهاد شبه‌قضایی فیفاست که از سه شعبه تشکیل شده است: <strong>اتاق حل اختلاف (DRC)</strong> برای اختلافات قراردادی و پرونده‌های پاداش آموزش، <strong>شعبه وضعیت بازیکنان (PSC)</strong> برای پرونده‌های نظارتی مانند انتقال بین‌المللی بازیکنان زیر ۱۸ سال و تغییر فدراسیون ملی، و <strong>شعبه ایجنت‌ها (AC)</strong> برای اختلافات مربوط به ایجنت‌های فوتبال. آیین دادرسی حاضر، قواعد رسیدگی در هر سه شعبه را تعیین می‌کند: از نحوه طرح دعوا و مهلت‌ها تا ادله، زبان رسیدگی و ابلاغ آرا.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۷<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به ژانویه ۲۰۲۶</span></h2>
<p>این سند <strong>هفتمین نسخه</strong> از آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال از زمان تأسیس این دیوان است (نسخه‌های پیشین: اکتبر ۲۰۲۱، ژوئن ۲۰۲۲، اکتبر ۲۰۲۲، مارس ۲۰۲۳، ژانویه ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶).</p>
<p>نسخه حاضر در تاریخ <strong>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۰ خرداد ۱۴۰۵)</strong> به تصویب <strong>دفتر شورای فیفا (Bureau of the Council)</strong> رسیده و به موجب ماده ۳۵ آن، از <strong>۱ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵)</strong> لازم‌الاجرا می‌شود و جایگزین نسخه ژانویه ۲۰۲۶ (مصوب شورای فیفا در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵) خواهد شد. ساختار کلی سند — ۳۵ ماده و یک ضمیمه — حفظ شده است.</p>
<p><strong>قاعده انتقالی:</strong> بر خلاف تصور رایج که آیین جدید صرفاً بر دعاوی جدید حاکم است، ماده ۳۲(۱) این نسخه تصریح می‌کند که رسیدگی‌های آغازشده <strong>پیش از</strong> لازم‌الاجرا شدن نیز تابع همین آیین خواهند بود و تصمیم‌گیری درباره جزئیات اعمال آن بر پرونده‌های در جریان با دبیرخانه کل فیفاست (ماده ۳۲(۲)).</p>
<h3>مهم‌ترین تغییر ماهوی نسبت به نسخه ژانویه ۲۰۲۶ — ماده ۳</h3>
<p>عنوان این ماده از «قانون حاکم» (Applicable law) به «قواعد و مقررات حاکم» (Applicable rules and regulations) تغییر یافته و متن آن به‌طور کامل بازنویسی شده است:</p>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">متن ۲۰۲۶</b>شعب دیوان، اساسنامه و مقررات فیفا را اعمال می‌کنند «با در نظر گرفتن تمامی ترتیبات، قوانین و/یا پیمان‌های دسته‌جمعی موجود در سطح ملی».</li>
<li><b class="t">متن ۲۰۲۷</b>«دیوان فوتبال به‌طور اصلی مقررات فیفا و به‌طور تکمیلی، حقوق سوئیس را اعمال خواهد کرد.»</li>
</ol>
<p>بدین ترتیب، اشاره صریح به قوانین ملی و پیمان‌های دسته‌جمعی از ماده ۳ حذف و حقوق سوئیس به‌عنوان حقوق تکمیلی جایگزین شده است — نکته‌ای که برای طرفین ایرانی که استدلال خود را بر مقررات داخلی (از جمله مقررات فدراسیون فوتبال ایران یا قراردادهای تابع حقوق ایران) استوار می‌کنند، در تنظیم لوایح اهمیت مستقیم دارد.</p>
<p>از تغییرات شکلی نیز: عنوان ماده ۳۵ از «لازم‌الاجرا شدن» به «تصویب و لازم‌الاجرا شدن» تغییر کرده و بند انتقالی مربوط به لازم‌الاجرا شدن مقررات شعبه ایجنت‌ها از ۱ اکتبر ۲۰۲۳ — که موضوعیت خود را از دست داده بود — حذف شده است.</p>
<div class="reg-note"><strong>وضعیت اجرایی:</strong> تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶، نسخه ژانویه ۲۰۲۶ همچنان بر رسیدگی‌های دیوان فوتبال حاکم است.</div>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>ساختار سند</h2>
<p>این سند ۳۵ ماده و یک ضمیمه دارد و در چهار بخش تنظیم شده است: <strong>مقررات عمومی</strong> (دامنه شمول، صلاحیت، ترکیب شعب، استقلال و تعارض منافع، محرمانگی)؛ <strong>قواعد عمومی دادرسی</strong> (طرفین، ابلاغ‌ها، مهلت‌ها، لوایح و ادله، زبان رسیدگی و انتشار آرا)؛ <strong>رسیدگی‌های اختصاصی</strong> شامل دعاوی نزد هر یک از سه شعبه، از جمله مطالبات پاداش آموزش (ماده ۲۸)، انتقال بین‌المللی یا اولین ثبت بازیکن صغیر (ماده ۳۰) و درخواست تغییر فدراسیون ملی (ماده ۳۱)؛ و <strong>مقررات پایانی</strong> از جمله مقررات انتقالی، موارد پیش‌بینی‌نشده و فورس‌ماژور.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>بازیکنان و مربیانی که اختلاف قراردادی با باشگاه خارجی دارند، باشگاه‌های ایرانی درگیر پرونده‌های نقل‌وانتقال بین‌المللی یا مطالبه پاداش آموزش و مکانیزم همبستگی، ایجنت‌های دارای مجوز فیفا، و وکلای ورزشی — پیش از طرح هر دعوا نزد دیوان فوتبال، باید قواعد شکلی همین سند را رعایت کنند؛ عدم رعایت مهلت‌ها و تشریفات آن می‌تواند به رد شکلی دعوا منجر شود.</p>
<p>متن کامل انگلیسی این نسخه از طریق دکمه دانلود همین صفحه در دسترس است و سایر نسخه‌ها در جعبه «نسخه‌های این مقررات» قابل مشاهده‌اند.</p>
</div>

آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا مصوب ژانویه 2027

<p class="reg-lead">مقررات حکمرانی فدراسیون جهانی فوتبال، ویرایش ژوئیه ۲۰۲۶ — سندی که ترکیب و صلاحیت ارکان فیفا، شرایط احراز صلاحیت مقامات و سازوکارهای نظارتی را تعیین می‌کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>ویرایش</td><td><b>ژوئیه ۲۰۲۶</b></td></tr>
<tr><td>جایگاه</td><td>مقررات اجرایی ذیل اساسنامه فیفا</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخهٔ حاکم این خانواده</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این مقررات چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>اساسنامه فیفا ارکان را نام می‌برد؛ مقررات حکمرانی می‌گوید آن ارکان چگونه ساخته و کنترل می‌شوند. موضوعات اصلی عبارت‌اند از ترکیب و وظایف کمیته‌های دائمی و ارکان مستقل، شرایط احراز صلاحیت نامزدها و آیین بررسی آن، محدودیت دوره‌های خدمت، قواعد تعارض منافع، و سازوکارهای شفافیت و پاسخگویی از جمله انتشار حقوق و مزایای مقامات ارشد.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چرا این خانواده در سال‌های اخیر پرتحرک شده است؟</h2>
<p>مقررات حکمرانی محصول دوره اصلاحات پس از بحران فساد فیفاست و پرسش محوری آن این بود که چگونه می‌توان مانع شد ارکان یک نهاد ورزشی جهانی خودشان بر خودشان نظارت کنند. پاسخ ساختاری، تفکیک وظایف بود: جداکردن رکن تصمیم‌گیر از رکن بررسی‌کننده صلاحیت، و مستقل‌کردن ارکان قضایی و حسابرسی.</p>
<p>تناوب بازنویسی این سند خودْ گویاست: پس از ویرایش ۲۰۲۰، سه ویرایش دیگر در بازه‌ای کوتاه منتشر شد. برای فدراسیون‌های ملی، از جمله ایران، اثر این سند غیرمستقیم اما واقعی است — انتظارات فیفا از حکمرانی فدراسیون‌های عضو، از استقلال ارکان تا شفافیت مالی و بررسی صلاحیت مقامات، از همین چارچوب سرچشمه می‌گیرد.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>مقامات فدراسیون‌های عضو، نامزدهای ارکان فیفا و کنفدراسیون‌ها، و وکلایی که پرونده‌های مربوط به احراز صلاحیت و تعارض منافع را دنبال می‌کنند. در هر پرونده، ویرایشِ حاکم بر زمان وقوع واقعه ملاک است.</p>
</div>

یادداشت مرتبط به برچسب آئین

آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا

مقررات حکمرانی فدراسیون جهانی فوتبال