<p class="reg-lead">نسخه ژانویه ۲۰۲۷ آیین دادرسی دیوان فوتبال فیفا، مصوب ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ و لازم‌الاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ در ماده ۳ مقرر کرد که دیوان، مقررات فیفا را اصالتاً و حقوق سوئیس را تکمیلاً اعمال کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</b> (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) — دفتر شورای فیفا</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۱ ژانویه ۲۰۲۷</b> (۱۱ دی ۱۴۰۵)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td><b>۳۵ ماده</b> + یک ضمیمه، در چهار بخش</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>لازم‌الاجرا از ابتدای ۲۰۲۷؛ تا آن زمان نسخه ژانویه ۲۰۲۶ حاکم است</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا چیست؟</h2>
<p>دیوان فوتبال (Football Tribunal) نهاد شبه‌قضایی فیفاست که از سه شعبه تشکیل شده است: <strong>اتاق حل اختلاف (DRC)</strong> برای اختلافات قراردادی و پرونده‌های پاداش آموزش، <strong>شعبه وضعیت بازیکنان (PSC)</strong> برای پرونده‌های نظارتی مانند انتقال بین‌المللی بازیکنان زیر ۱۸ سال و تغییر فدراسیون ملی، و <strong>شعبه ایجنت‌ها (AC)</strong> برای اختلافات مربوط به ایجنت‌های فوتبال. آیین دادرسی حاضر، قواعد رسیدگی در هر سه شعبه را تعیین می‌کند: از نحوه طرح دعوا و مهلت‌ها تا ادله، زبان رسیدگی و ابلاغ آرا.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۷<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به ژانویه ۲۰۲۶</span></h2>
<p>این سند <strong>هفتمین نسخه</strong> از آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال از زمان تأسیس این دیوان است (نسخه‌های پیشین: اکتبر ۲۰۲۱، ژوئن ۲۰۲۲، اکتبر ۲۰۲۲، مارس ۲۰۲۳، ژانویه ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶).</p>
<p>نسخه حاضر در تاریخ <strong>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۰ خرداد ۱۴۰۵)</strong> به تصویب <strong>دفتر شورای فیفا (Bureau of the Council)</strong> رسیده و به موجب ماده ۳۵ آن، از <strong>۱ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵)</strong> لازم‌الاجرا می‌شود و جایگزین نسخه ژانویه ۲۰۲۶ (مصوب شورای فیفا در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵) خواهد شد. ساختار کلی سند — ۳۵ ماده و یک ضمیمه — حفظ شده است.</p>
<p><strong>قاعده انتقالی:</strong> بر خلاف تصور رایج که آیین جدید صرفاً بر دعاوی جدید حاکم است، ماده ۳۲(۱) این نسخه تصریح می‌کند که رسیدگی‌های آغازشده <strong>پیش از</strong> لازم‌الاجرا شدن نیز تابع همین آیین خواهند بود و تصمیم‌گیری درباره جزئیات اعمال آن بر پرونده‌های در جریان با دبیرخانه کل فیفاست (ماده ۳۲(۲)).</p>
<h3>مهم‌ترین تغییر ماهوی نسبت به نسخه ژانویه ۲۰۲۶ — ماده ۳</h3>
<p>عنوان این ماده از «قانون حاکم» (Applicable law) به «قواعد و مقررات حاکم» (Applicable rules and regulations) تغییر یافته و متن آن به‌طور کامل بازنویسی شده است:</p>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">متن ۲۰۲۶</b>شعب دیوان، اساسنامه و مقررات فیفا را اعمال می‌کنند «با در نظر گرفتن تمامی ترتیبات، قوانین و/یا پیمان‌های دسته‌جمعی موجود در سطح ملی».</li>
<li><b class="t">متن ۲۰۲۷</b>«دیوان فوتبال به‌طور اصلی مقررات فیفا و به‌طور تکمیلی، حقوق سوئیس را اعمال خواهد کرد.»</li>
</ol>
<p>بدین ترتیب، اشاره صریح به قوانین ملی و پیمان‌های دسته‌جمعی از ماده ۳ حذف و حقوق سوئیس به‌عنوان حقوق تکمیلی جایگزین شده است — نکته‌ای که برای طرفین ایرانی که استدلال خود را بر مقررات داخلی (از جمله مقررات فدراسیون فوتبال ایران یا قراردادهای تابع حقوق ایران) استوار می‌کنند، در تنظیم لوایح اهمیت مستقیم دارد.</p>
<p>از تغییرات شکلی نیز: عنوان ماده ۳۵ از «لازم‌الاجرا شدن» به «تصویب و لازم‌الاجرا شدن» تغییر کرده و بند انتقالی مربوط به لازم‌الاجرا شدن مقررات شعبه ایجنت‌ها از ۱ اکتبر ۲۰۲۳ — که موضوعیت خود را از دست داده بود — حذف شده است.</p>
<div class="reg-note"><strong>وضعیت اجرایی:</strong> تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶، نسخه ژانویه ۲۰۲۶ همچنان بر رسیدگی‌های دیوان فوتبال حاکم است.</div>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>ساختار سند</h2>
<p>این سند ۳۵ ماده و یک ضمیمه دارد و در چهار بخش تنظیم شده است: <strong>مقررات عمومی</strong> (دامنه شمول، صلاحیت، ترکیب شعب، استقلال و تعارض منافع، محرمانگی)؛ <strong>قواعد عمومی دادرسی</strong> (طرفین، ابلاغ‌ها، مهلت‌ها، لوایح و ادله، زبان رسیدگی و انتشار آرا)؛ <strong>رسیدگی‌های اختصاصی</strong> شامل دعاوی نزد هر یک از سه شعبه، از جمله مطالبات پاداش آموزش (ماده ۲۸)، انتقال بین‌المللی یا اولین ثبت بازیکن صغیر (ماده ۳۰) و درخواست تغییر فدراسیون ملی (ماده ۳۱)؛ و <strong>مقررات پایانی</strong> از جمله مقررات انتقالی، موارد پیش‌بینی‌نشده و فورس‌ماژور.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>بازیکنان و مربیانی که اختلاف قراردادی با باشگاه خارجی دارند، باشگاه‌های ایرانی درگیر پرونده‌های نقل‌وانتقال بین‌المللی یا مطالبه پاداش آموزش و مکانیزم همبستگی، ایجنت‌های دارای مجوز فیفا، و وکلای ورزشی — پیش از طرح هر دعوا نزد دیوان فوتبال، باید قواعد شکلی همین سند را رعایت کنند؛ عدم رعایت مهلت‌ها و تشریفات آن می‌تواند به رد شکلی دعوا منجر شود.</p>
<p>متن کامل انگلیسی این نسخه از طریق دکمه دانلود همین صفحه در دسترس است و سایر نسخه‌ها در جعبه «نسخه‌های این مقررات» قابل مشاهده‌اند.</p>
</div>

آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا مصوب ژانویه 2027

<p class="reg-lead">نسخه ژانویه ۲۰۲۷ مقررات انضباطی فیفا، مصوب ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ و لازم‌الاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ ضمانت اجرای عدم اجرای آرای اتاق‌های حل اختلاف ملی (NDRC) ظرف ۶۰ روز به مقررات افزوده شد.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</b> (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) — دفتر شورای فیفا</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۱ ژانویه ۲۰۲۷</b> (۱۱ دی ۱۴۰۵)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td><b>۷۶ ماده</b> + ضمیمه ۱</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخه پیش‌رو — لازم‌الاجرا از ابتدای ۲۰۲۷؛ تا آن زمان نسخه مه ۲۰۲۶ حاکم است</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>مقررات انضباطی فیفا چیست؟</h2>
<p>مقررات انضباطی فیفا (FDC) تخلفات انضباطی در فوتبال را تعریف می‌کند، مجازات‌های متناظر را تعیین می‌کند و سازمان و صلاحیت ارکان قضایی فیفا و آیین رسیدگی نزد آن‌ها را تنظیم می‌کند. دامنه شمول آن مسابقات و رقابت‌های فیفا و نیز تخلفاتی است که در صلاحیت کنفدراسیون‌ها یا فدراسیون‌های ملی قرار نمی‌گیرد؛ همچنین فدراسیون‌های ملی موظف‌اند مقررات انضباطی خود را با اصول این سند هماهنگ کنند.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۷<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به مه ۲۰۲۶</span></h2>
<p>به موجب ماده ۷۶، این سند در <strong>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</strong> به تصویب <strong>دفتر شورای فیفا</strong> رسید و از <strong>۱ ژانویه ۲۰۲۷</strong> لازم‌الاجرا می‌شود. تغییر این نسخه نسبت به نسخه مه ۲۰۲۶ متمرکز و محدود به یک موضوع است.</p>
<h3>مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین</h3>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">ضمانت اجرای عدم اجرای آرای اتاق حل اختلاف ملی</b>برای نخستین بار مقرر شد چنانچه رأی از سوی <strong>اتاق حل اختلاف ملی (NDRC) شناخته‌شده مطابق مقررات فیفا</strong> صادر شده باشد و فدراسیون مربوط آن را <strong>ظرف ۶۰ روز</strong> اجرا نکند، آثار انضباطی مقرر در این ماده قابل اعمال است. این مقرره در نسخه مه ۲۰۲۶ و نسخه‌های پیشین وجود نداشت.</li>
</ol>
<div class="reg-note"><strong>دامنه تغییر:</strong> جز افزوده شدن مقرره ناظر بر اتاق‌های حل اختلاف ملی و به‌روزرسانی ماده تصویب، این نسخه تفاوت ماهوی دیگری با نسخه مه ۲۰۲۶ ندارد.</div>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>باشگاه‌ها و فدراسیون‌های ایرانی در پرونده‌های انضباطی بین‌المللی، بازیکنان و مربیان مشمول محرومیت، و وکلای ورزشی در دفاع نزد کمیته انضباطی و کمیته استیناف فیفا، به متن این مقررات استناد می‌کنند. در هر پرونده، نسخه‌ای ملاک است که در زمان ارتکاب تخلف لازم‌الاجرا بوده — مگر آنکه مقررات مؤخر مجازات خفیف‌تری مقرر کرده باشد؛ به همین دلیل دسترسی به متن نسخه‌های پیشین اهمیت عملی دارد.</p>
</div>

مقررات انضباطی فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب ژانویه 2027

<p class="reg-lead">نسخه ژانویه ۲۰۲۷ مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا، مصوب ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ و لازم‌الاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ ماده ۱۷ (آثار فسخ قرارداد بدون دلیل موجه) به‌طور کامل بازنویسی شده است.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</b> (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) — دفتر شورای فیفا</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۱ ژانویه ۲۰۲۷</b> (۱۱ دی ۱۴۰۵)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td><b>۲۹ ماده</b> + ۷ ضمیمه</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخه پیش‌رو — لازم‌الاجرا از ابتدای ۲۰۲۷؛ تا آن زمان نسخه ژوئیه ۲۰۲۵ حاکم است</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا چیست؟</h2>
<p>مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا (RSTP) چارچوب جهانی و الزام‌آور ثبت بازیکنان، وضعیت آماتور یا حرفه‌ای آنان، انتقال میان باشگاه‌های وابسته به فدراسیون‌های مختلف، ثبات قراردادی، حمایت از بازیکنان صغیر و سازوکارهای پاداش آموزش و همبستگی را تعیین می‌کند. بخشی از مواد این مقررات باید بدون تغییر در آیین‌نامه‌های داخلی هر فدراسیون ملی گنجانده شود.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۷<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به ژوئیه ۲۰۲۵</span></h2>
<p>این نسخه در <strong>۱۰ ژوئن ۲۰۲۶</strong> به تصویب دفتر شورای فیفا رسید و از <strong>۱ ژانویه ۲۰۲۷</strong> لازم‌الاجرا می‌شود. مهم‌ترین بازنویسی ماده ۱۷ در تاریخ این مقررات است؛ سازوکار پیشین محاسبه غرامت («غرامت تعدیل‌شده» و «غرامت تکمیلی» معادل سه ماه حقوق) به‌طور کامل از متن حذف و با نظام تازه‌ای جایگزین شده است.</p>
<h3>مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین</h3>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">جایگزینی «منفعت مثبت» با «غرامت کامل»</b>مقرر شد در نبود غرامت توافقی، طرف زیان‌دیده از نقض قرارداد مستحق <strong>غرامت کامل خسارت ناشی از نقض</strong> است و غرامت با لحاظ خسارت واردشده و اوضاع و احوال هر پرونده و بر اساس معیارهای مقرر محاسبه می‌شود. برای بازیکن تصریح شده که خسارت، به‌ویژه <strong>ارزش باقی‌مانده قرارداد نقض‌شده</strong> و سایر اقلام را در بر می‌گیرد.</li>
<li><b class="t">حداقل تضمینی در توافق فسخ</b>مقرر شد هر توافق درباره غرامت مالی قابل پرداخت به بازیکن باید <strong>دست‌کم معادل ارزش باقی‌مانده قرارداد نقض‌شده</strong> باشد، مگر اوضاع و احوال استثنایی مبلغ کمتر را توجیه کند.</li>
<li><b class="t">اماره ترغیب ظرف ۴۵ روز</b>برای نخستین بار مقرر شد اگر بازیکن <strong>ظرف ۴۵ روز</strong> از نقض قرارداد، قرارداد جدیدی امضا کند، <strong>فرض بر آن است که باشگاه جدید او را به نقض ترغیب کرده است</strong>. این اماره قابل رد است، مشروط بر آنکه باشگاه جدید <strong>«در حد اقناع کامل دیوان فوتبال»</strong> خلاف آن را اثبات کند.</li>
<li><b class="t">تعیین معیار اثبات مسئولیت تضامنی</b>مسئولیت تضامنی باشگاه جدید منوط به احراز ترغیب <strong>«بر مبنای ترجیح ادله» (balance of probabilities)</strong> شد — معیاری که در نسخه‌های پیشین در متن تصریح نشده بود.</li>
<li><b class="t">مجازات‌های ورزشی تدریجی با دوره تکرار دو ساله</b>به‌جای مجازات واحد پیشین، نظام تدریجی برقرار شد: نقض نخست در <strong>دوره تکرار دو ساله</strong> → اخطار و جریمه؛ نقض دوم → محدودیت ثبت حداکثر پنج بازیکن جدید در یک دوره نقل و انتقالات به‌همراه جریمه؛ نقض سوم → <strong>محرومیت کامل از ثبت بازیکن جدید در یک دوره کامل</strong>.</li>
<li><b class="t">تعیین مدت محرومیت بازیکن ناقض</b>مقرر شد بازیکنی که در دوره حمایت‌شده مرتکب نقض قرارداد شود، <strong>چهار ماه</strong> از بازی در مسابقات رسمی محروم شود و در صورت وجود اوضاع و احوال مشدد، این مدت به <strong>شش ماه</strong> افزایش یابد؛ محرومیت بی‌درنگ پس از ابلاغ رأی اجرا می‌شود.</li>
<li><b class="t">تمدید مهلت تعلیق قراردادهای اوکراین تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷</b>مهلت مقرر در ضمیمه ناظر بر جنگ اوکراین، یک سال دیگر تمدید شد.</li>
</ol>
<div class="reg-note"><strong>توجه:</strong> مقایسه مواد ۱۳ تا ۱۸ این نسخه با نسخه ژوئیه ۲۰۲۵ نشان می‌دهد بازنویسی ماده ۱۷ به‌همراه بازآرایی عناوین داخلی (مسئولیت تضامنی، اماره ترغیب، مجازات‌های ورزشی علیه باشگاه‌ها و بازیکنان) انجام شده است. سایر مواد ساختار پیشین خود را حفظ کرده‌اند.</div>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>برای باشگاه‌های ایرانی در نقل و انتقالات بین‌المللی، بازیکنان و مربیان دارای قرارداد با باشگاه خارجی، ایجنت‌ها و وکلای ورزشی، این سند مبنای اصلی ارزیابی حقوقی پرونده است. در هر اختلاف، نسخه‌ای از مقررات ملاک قرار می‌گیرد که در زمان وقوع رویداد لازم‌الاجرا بوده است؛ به همین دلیل دسترسی به متن نسخه‌های پیشین برای پرونده‌های گذشته اهمیت عملی دارد.</p>
</div>

مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فدراسیون جهانی فوتبال(FIFA) مصوب ژانویه 2027

<p class="reg-lead">مقررات حکمرانی فدراسیون جهانی فوتبال، ویرایش ژوئیه ۲۰۲۶ — سندی که ترکیب و صلاحیت ارکان فیفا، شرایط احراز صلاحیت مقامات و سازوکارهای نظارتی را تعیین می‌کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>ویرایش</td><td><b>ژوئیه ۲۰۲۶</b></td></tr>
<tr><td>جایگاه</td><td>مقررات اجرایی ذیل اساسنامه فیفا</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخهٔ حاکم این خانواده</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این مقررات چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>اساسنامه فیفا ارکان را نام می‌برد؛ مقررات حکمرانی می‌گوید آن ارکان چگونه ساخته و کنترل می‌شوند. موضوعات اصلی عبارت‌اند از ترکیب و وظایف کمیته‌های دائمی و ارکان مستقل، شرایط احراز صلاحیت نامزدها و آیین بررسی آن، محدودیت دوره‌های خدمت، قواعد تعارض منافع، و سازوکارهای شفافیت و پاسخگویی از جمله انتشار حقوق و مزایای مقامات ارشد.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چرا این خانواده در سال‌های اخیر پرتحرک شده است؟</h2>
<p>مقررات حکمرانی محصول دوره اصلاحات پس از بحران فساد فیفاست و پرسش محوری آن این بود که چگونه می‌توان مانع شد ارکان یک نهاد ورزشی جهانی خودشان بر خودشان نظارت کنند. پاسخ ساختاری، تفکیک وظایف بود: جداکردن رکن تصمیم‌گیر از رکن بررسی‌کننده صلاحیت، و مستقل‌کردن ارکان قضایی و حسابرسی.</p>
<p>تناوب بازنویسی این سند خودْ گویاست: پس از ویرایش ۲۰۲۰، سه ویرایش دیگر در بازه‌ای کوتاه منتشر شد. برای فدراسیون‌های ملی، از جمله ایران، اثر این سند غیرمستقیم اما واقعی است — انتظارات فیفا از حکمرانی فدراسیون‌های عضو، از استقلال ارکان تا شفافیت مالی و بررسی صلاحیت مقامات، از همین چارچوب سرچشمه می‌گیرد.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>مقامات فدراسیون‌های عضو، نامزدهای ارکان فیفا و کنفدراسیون‌ها، و وکلایی که پرونده‌های مربوط به احراز صلاحیت و تعارض منافع را دنبال می‌کنند. در هر پرونده، ویرایشِ حاکم بر زمان وقوع واقعه ملاک است.</p>
</div>

مقررات حکمرانی فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب ژوئیه 2026

<p class="reg-lead">دفترچه راهنمای حقوقی فیفا، ویرایش ۲۰۲۵ — مجموعه‌ای ۱۳۴۵ صفحه‌ای که متن معتبر همه مقررات اصلی فیفا را در یک جلد گرد می‌آورد.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>ویرایش</td><td><b>۲۰۲۵</b></td></tr>
<tr><td>حجم</td><td><b>۱٬۳۴۵ صفحه</b></td></tr>
<tr><td>ماهیت</td><td>گردآوری متون معتبر — نه سند مستقل</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این دفترچه چیست؟</h2>
<p>دفترچه راهنمای حقوقی، مقرره تازه‌ای وضع نمی‌کند؛ متن معتبر مقررات فیفا را در یک جا جمع می‌کند تا خواننده مجبور نباشد هر سند را جداگانه بیابد. هر بخش، ویرایش معتبر خود را در عنوان دارد و همین، ارزش اصلی این مجموعه است.</p>
<p>ویرایش ۲۰۲۵ در بر دارنده این متون است: اساسنامه فیفا (ویرایش ۲۰۲۴)، مقررات حکمرانی (۲۰۲۴)، مقررات انضباطی (سپتامبر ۲۰۲۵)، مقررات اخلاق (۲۰۲۳)، مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان به‌همراه چارچوب مقرراتی موقت (ژوئیه ۲۰۲۵)، آیین دادرسی دیوان فوتبال (۲۰۲۵)، مقررات اتاق تسویه (اوت ۲۰۲۵)، مقررات ایجنت فوتبال (۲۰۲۵)، مقررات ضددوپینگ (۲۰۲۱)، مقررات مسابقات بین‌المللی (۲۰۱۴)، مقررات ایجنت مسابقه (۲۰۰۳)، مقررات صدور مجوز باشگاه (۲۰۰۸) و مقررات ایمنی و امنیت ورزشگاه (۲۰۱۳).</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چرا سال هر بخش را باید جداگانه دید؟</h2>
<p>نکته‌ای که این فهرست آشکار می‌کند، تفاوت چشمگیر سنِ متون است. در همین مجلد ۲۰۲۵، مقررات انضباطی به سپتامبر ۲۰۲۵ بازمی‌گردد در حالی که مقررات صدور مجوز باشگاه هنوز ویرایش <strong>۲۰۰۸</strong> است و مقررات ایجنت مسابقه ویرایش <strong>۲۰۰۳</strong>.</p>
<p>یعنی «ویرایش ۲۰۲۵» عنوان مجموعه است، نه سن تک‌تک مقررات درون آن. در استناد باید ویرایش خودِ آن مقرره ذکر شود و نه سال دفترچه؛ و برای وقایع پیش از این تاریخ، دفترچه سال مربوط ملاک است.</p>
<p>حضور «چارچوب مقرراتی موقت» در کنار مقررات وضعیت و نقل و انتقال نیز نکته‌ای است که باید دیده شود: بخشی از قواعد نقل و انتقال در وضعیت گذار قرار دارد.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>وکلای ورزشی، باشگاه‌ها و پژوهشگرانی که به متن معتبر مقررات فیفا نیاز دارند. مزیت این مجموعه، اطمینان از معتبر بودن متن در تاریخ انتشار است؛ و شرط استفاده درست از آن، توجه به ویرایش هر بخش به‌جای عنوان کلی مجلد.</p>
</div>

دفترچه راهنمای حقوقی فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب 2025

<p class="ql-align-right">مقررات جدید ایجنت‌های فوتبال فیفا (FIFA Football Agent Regulations) که در تاریخ ۱۹ آذر ۱۴۰۳ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۴) به تصویب شورای فیفا رسیدند، <strong>از ۱۱ دی ۱۴۰۳ (۱ ژانویه ۲۰۲۵) به صورت رسمی اجرایی شده‌اند</strong>. این مقررات، به‌عنوان بخشی از نظام حقوقی فیفا، چارچوبی جامع و الزام‌آور برای فعالیت ایجنت‌ها (واسطه‌های فوتبال) در سطح بین‌المللی فراهم می‌کنند و اهدافی همچون شفافیت، حفاظت از حقوق بازیکنان و ارتقای استانداردهای حرفه‌ای را دنبال می‌کنند.</p><p class="ql-align-right"><br></p><p class="ql-align-right"><strong>نکات برجسته و آموزنده این مقررات:</strong></p><p class="ql-align-right"><br></p><p class="ql-align-right">حمایت از ثبات قراردادی: تقویت و حفظ روابط قراردادی میان بازیکنان و باشگاه‌ها.</p><p class="ql-align-right">افزایش شفافیت: ارائه الزامات مشخص برای افشا و گزارش‌دهی فعالیت‌های نمایندگان به‌منظور کاهش سوءاستفاده و تضاد منافع.</p><p class="ql-align-right">حفاظت از حقوق بازیکنان جوان: تأکید بر حمایت از بازیکنان کم‌تجربه و زیر سن قانونی، با وضع محدودیت‌های خاص برای تماس و عقد قرارداد با آنها.</p><p class="ql-align-right">سقف هزینه‌ها: مقررات، سقف مشخصی برای هزینه‌های خدمات ایجنتی بر اساس دستمزد بازیکن یا مبلغ انتقال تعیین کرده‌اند تا از دریافت مبالغ غیرمنصفانه یا بهره‌برداری مالی جلوگیری شود. این سقف به تناسب نوع قرارداد و خدمات ارائه‌شده محاسبه می‌شود.</p><p class="ql-align-right">نمایندگی بازیکنان زیر سن قانونی: ایجنت‌ها تنها می‌توانند در شش ماه منتهی به سن مجاز قانونی با بازیکن یا قیم قانونی او وارد مذاکره شوند. ایجنت‌ها موظف به گذراندن دوره‌های آموزشی تخصصی درباره حمایت از بازیکنان زیر سن قانونی هستند.</p><p class="ql-align-right">توسعه حرفه‌ای و نظارت: ایجنت‌ها برای حفظ مجوز فعالیت، باید به‌صورت سالانه در دوره‌های آموزشی تخصصی فیفا شرکت کنند.</p><p class="ql-align-right"><br></p><p class="ql-align-right">فیفا با ایجاد سامانه‌های نظارتی، مانند پلتفرم دیجیتال ایجنت‌ها، بر فعالیت‌ها، قراردادها و پرداخت‌های ایجنت‌ها نظارت مستمر دارد.</p><p class="ql-align-right"><br></p><p class="ql-align-right">ضمانت اجرایی مقررات:</p><p class="ql-align-right">کمیته انضباطی فیفا و در صورت لزوم کمیته اخلاق، صلاحیت رسیدگی به تخلفات مرتبط با این مقررات را دارند. همچنین، فیفا از سازوکارهای حقوقی و قضایی خاص برای حل‌وفصل اختلافات ناشی از این مقررات بهره می‌برد.</p><p class="ql-align-right"><br></p><p class="ql-align-right">این مقررات که از ۱۱ دی ۱۴۰۳ (۱ ژانویه ۲۰۲۵) اجرایی شده‌اند، تعهد فیفا به تنظیم‌گری عادلانه و حفاظت از منافع ذی‌نفعان فوتبال را نمایان می‌سازند. تمامی باشگاه‌ها، بازیکنان و ایجنت‌ها موظف به رعایت این اصول و الزامات هستند و تخطی از آن‌ها مشمول مجازات‌های انضباطی خواهد بود.</p>

مقررات ایجنت (واسطه) فوتبال فیفا (ژانویه 2025)

<p class="reg-lead">اساسنامه فیفا نسخه مه ۲۰۲۴، مصوب کنگره ۱۷ مه ۲۰۲۴ و لازم‌الاجرا ۶۰ روز پس از پایان کنگره؛ کاهش مواد از ۷۵ به ۶۸ و بازطراحی کامل نظام کمیته‌های دائمی با تفکیک جنسیتی رقابت‌ها.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۱۷ مه ۲۰۲۴</b> (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳) — کنگره فیفا</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۶۰ روز پس از پایان کنگره</b></td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td><b>۶۸ ماده</b> اساسنامه (در ۱۴ عنوان) + مقررات اجرایی + آیین‌نامه داخلی کنگره</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخه جاری این خانواده در سایت</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>اساسنامه فیفا چیست؟</h2>
<p>اساسنامه فیفا سند بنیادین این فدراسیون است: ماهیت حقوقی و مقر فیفا، اهداف آن، شرایط عضویت فدراسیون‌های ملی و حقوق و تکالیف آن‌ها، جایگاه کنفدراسیون‌ها، ساختار ارکان (کنگره، شورا، دبیرکل، کمیته‌های دائمی و ارکان قضایی)، و سازوکار حل اختلاف از جمله ارجاع به دیوان داوری ورزش را تعیین می‌کند. مقررات اجرایی اساسنامه و آیین‌نامه داخلی کنگره نیز در همین سند منتشر می‌شوند.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه مه ۲۰۲۴<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به مه ۲۰۲۲</span></h2>
<p>به موجب ماده ۶۸ (اجرا)، این اساسنامه در <strong>کنگره ۱۷ مه ۲۰۲۴</strong> تصویب شد و <strong>شصت (۶۰) روز پس از پایان همان کنگره</strong> لازم‌الاجرا شد. شمار مواد اساسنامه از <strong>۷۵ به ۶۸</strong> کاهش یافت و عناوین سند از پانزده به چهارده رسید.</p>
<h3>مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین</h3>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">بازطراحی کامل نظام کمیته‌های دائمی — از ۷ به ۱۵ کمیته</b>فهرست کمیته‌های دائمی به‌طور کامل بازنویسی شد. فهرست پیشین شامل هفت کمیته بود (مالی، توسعه، برگزاری مسابقات فیفا، ذی‌نفعان فوتبال، فدراسیون‌های عضو، داوران، پزشکی). فهرست جدید <strong>پانزده کمیته</strong> دارد: مالی، توسعه، <strong>مسابقات تیم‌های ملی مردان</strong>، <strong>مسابقات تیم‌های ملی زنان</strong>، <strong>مسابقات باشگاهی مردان</strong>، <strong>مسابقات باشگاهی زنان</strong>، فوتبال المپیک، مسابقات پسران جوان، مسابقات دختران جوان، فوتسال، فوتبال ساحلی، <strong>ذی‌نفعان فوتبال مردان</strong>، <strong>ذی‌نفعان فوتبال زنان</strong>، فدراسیون‌های عضو، و داوران.</li>
<li><b class="t">حذف کمیته پزشکی و کمیته برگزاری مسابقات از فهرست کمیته‌های دائمی</b>«کمیته برگزاری مسابقات فیفا» با مجموعه‌ای از کمیته‌های تخصصی رقابتی جایگزین شد و «کمیته پزشکی» از فهرست کمیته‌های دائمی خارج شد.</li>
<li><b class="t">تفکیک جنسیتی ساختار کمیته‌ها</b>برای نخستین بار، کمیته‌های مسابقات و ذی‌نفعان به‌صورت <strong>مجزا برای فوتبال مردان و زنان</strong> تشکیل شدند — تغییری ساختاری در جایگاه فوتبال زنان در حکمرانی فیفا.</li>
<li><b class="t">تجمیع و بازشماری مواد</b>با ادغام مواد، شماره‌گذاری کل سند تغییر کرد؛ برای نمونه «دیوان فوتبال» به ماده ۴۸، «دیوان داوری ورزش» به ماده ۴۹ و ماده اجرا از ۷۵ به <strong>۶۸</strong> منتقل شد. در استناد به مواد اساسنامه، توجه به سال نسخه ضروری است.</li>
</ol>
<div class="reg-note"><strong>توجه:</strong> ماده حقوق بشر (ماده ۳) در این نسخه با همان عبارت نسخه‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ حفظ شده است.</div>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>فدراسیون فوتبال ایران در تنظیم اساسنامه خود ملزم به رعایت اصول این سند است؛ استقلال از مداخله اشخاص ثالث، برگزاری انتخابات آزاد و ادواری، و شرط مراجعه به دیوان داوری ورزش به‌جای دادگاه‌های ملی از همین‌جا ناشی می‌شود. برای وکلای ورزشی نیز اساسنامه، مبنای احراز صلاحیت ارکان فیفا و مشروعیت تصمیمات آن‌هاست.</p>
</div>

اساسنامه فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب مه 2024

<p class="reg-lead">اصول شناسایی اتاق ملی حل اختلاف فیفا، فوریهٔ ۲۰۲۴ — سندی که جایگزین «مقررات استاندارد» شد و معیارهای شناسایی مرجع ملیِ حل اختلاف را تعیین می‌کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>انتشار</td><td><b>فوریهٔ ۲۰۲۴</b> (بهمن ۱۴۰۲) — فدراسیون جهانی فوتبال</td></tr>
<tr><td>حجم</td><td>۳۲ صفحه</td></tr>
<tr><td>جانشینِ</td><td>مقررات استاندارد اتاق ملی حل اختلاف (۲۰۰۸)</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>فیفا از سال ۲۰۰۱ اتاق حل اختلاف خود را برای دعاوی کاری با بُعد بین‌المللی دارد، اما بخش بزرگی از اختلافات باشگاه و بازیکن در سطح ملی رسیدگی می‌شود. این سند تعیین می‌کند مرجع ملی چه شرایطی باید داشته باشد تا فیفا آن را <strong>به رسمیت بشناسد</strong> — و به تبع آن، صلاحیت آن مرجع در برابر ارکان فیفا قابل استناد باشد.</p>
<p>محورهای همیشگی این ارزیابی، همان‌هایی است که در سند پیشین نیز بود: <strong>نمایندگی برابر</strong> باشگاه‌ها و بازیکنان، <strong>استقلال</strong> رکن از مدیریت فدراسیون، آیین دادرسی منصفانه، و مسیر روشن اعتراض.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چرا جایگزینیِ سند ۲۰۰۸ اهمیت دارد؟</h2>
<p>«مقررات استاندارد» سال ۲۰۰۸ الگویی بود که فدراسیون‌ها می‌توانستند رونویسی کنند. رویکرد تازه از الگو به <strong>معیار</strong> تغییر کرده است: فیفا به‌جای تجویز یک متن، اصولی را می‌گوید که مرجع ملی باید برآورده کند، و ارزیابی می‌کند که آیا برآورده شده یا نه.</p>
<p>برای فوتبال ایران این تفاوت عملی است. در بسیاری از پرونده‌های رسیده به فیفا و دیوان داوری ورزش، نخستین بحث این بوده که آیا مرجع داخلی شرایط لازم را داشته است یا نه — و از فوریهٔ ۲۰۲۴ به بعد، معیارِ آن بحث همین سند است.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>فدراسیون فوتبال ایران در طراحی و اصلاح مراجع حل اختلاف داخلی، و وکلای باشگاه‌ها و بازیکنان در ارزیابی صلاحیت آن مراجع. این متن در کنار «مقررات استاندارد ۲۰۰۸» خوانده می‌شود؛ آن یکی تاریخِ موضوع است و این یکی معیارِ امروز.</p>
</div>

اصول شناسایی اتاق ملی حل اختلاف فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب فوریه 2024

<p class="reg-lead">تفسیریه رسمی مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا، ویرایش سوم — منتشرشده در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۳، تنها دو سال پس از ویرایش پیشین.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>انتشار</td><td><b>۲۸ نوامبر ۲۰۲۳</b> (۷ آذر ۱۴۰۲) — فدراسیون جهانی فوتبال</td></tr>
<tr><td>ویرایش</td><td><b>سوم</b> — پیشین: ۲۰۰۷ و ۲۰۲۱</td></tr>
<tr><td>سند موضوع شرح</td><td>مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان (RSTP)</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>نسخهٔ حاکم این خانواده</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>تفسیریه چیست و چه اعتباری دارد؟</h2>
<p>تفسیریه، خودِ مقررات نیست؛ شرحی است که فیفا بر مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان نوشته تا مقصود هر ماده و شیوه اعمال آن را روشن کند. ساختار آن از خودِ مقررات پیروی می‌کند و هر ماده جداگانه شرح داده می‌شود.</p>
<p>ارزش عملی تفسیریه در آن است که رویه ارکان قضایی فیفا و دیوان داوری ورزش را در دل شرح مواد می‌آورد؛ یعنی خواننده نه‌فقط متن ماده، بلکه برداشتی را می‌بیند که در پرونده‌های واقعی از آن شده است.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>چه چیزی این ویرایش را لازم کرد؟</h2>
<p>فاصله میان ویرایش نخست (۲۰۰۷) و دوم (۲۰۲۱) چهارده سال بود؛ فاصله دوم تا سوم تنها دو سال. علت این شتاب، حجم تغییراتی است که در همین بازه بر مقررات وضعیت و نقل و انتقال بار شد.</p>
<p>ویرایش سوم دو چیز را در خود دارد که ویرایش ۲۰۲۱ نمی‌توانست داشته باشد: <strong>اصلاحات بعدی خودِ مقررات</strong>، و <strong>رویه تازه‌تر دیوان فوتبال فیفا و دیوان داوری ورزش</strong>. دیوان فوتبال فیفا که جانشین کمیته وضعیت بازیکنان و اتاق حل اختلاف شد، در این فاصله رویه‌ای ساخت که شرح آن تنها در همین ویرایش آمده است.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>باشگاه‌ها، بازیکنان و ایجنت‌هایی که در نقل و انتقال بین‌المللی درگیرند، و وکلایی که پرونده‌های فسخ قرارداد، غرامت و انگیزه ورزشی را می‌برند. در پرونده‌های ایرانی مطرح‌شده نزد دیوان فوتبال فیفا، تفسیریه پرکاربردترین سند پشتیبان استدلال است — و برای وقایع پس از نوامبر ۲۰۲۳، همین ویرایش ملاک است.</p>
</div>

یادداشت مرتبط به برچسب فیفا

آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا

مقررات انضباطی فدراسیون جهانی فوتبال

مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فدراسیون جهانی فوتبال

مقررات حکمرانی فدراسیون جهانی فوتبال

دفترچه راهنمای حقوقی فدراسیون جهانی فوتبال

مقررات ایجنت (واسطه) فوتبال فیفا

اساسنامه فدراسیون جهانی فوتبال

اصول شناسایی اتاق ملی حل اختلاف فدراسیون جهانی فوتبال

تفسیریه رسمی مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فدراسیون جهانی فوتبال