اساسنامه فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) مصوب مه 2024

اساسنامه فیفا نسخه مه ۲۰۲۴، مصوب کنگره ۱۷ مه ۲۰۲۴ و لازم‌الاجرا ۶۰ روز پس از پایان کنگره؛ کاهش مواد از ۷۵ به ۶۸ و بازطراحی کامل نظام کمیته‌های دائمی با تفکیک جنسیتی رقابت‌ها.

تصویب۱۷ مه ۲۰۲۴ (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳) — کنگره فیفا
لازم‌الاجرا از۶۰ روز پس از پایان کنگره
ساختار۶۸ ماده اساسنامه (در ۱۴ عنوان) + مقررات اجرایی + آیین‌نامه داخلی کنگره
وضعیتنسخه جاری این خانواده در سایت

اساسنامه فیفا چیست؟

اساسنامه فیفا سند بنیادین این فدراسیون است: ماهیت حقوقی و مقر فیفا، اهداف آن، شرایط عضویت فدراسیون‌های ملی و حقوق و تکالیف آن‌ها، جایگاه کنفدراسیون‌ها، ساختار ارکان (کنگره، شورا، دبیرکل، کمیته‌های دائمی و ارکان قضایی)، و سازوکار حل اختلاف از جمله ارجاع به دیوان داوری ورزش را تعیین می‌کند. مقررات اجرایی اساسنامه و آیین‌نامه داخلی کنگره نیز در همین سند منتشر می‌شوند.

درباره نسخه مه ۲۰۲۴تغییرات نسبت به مه ۲۰۲۲

به موجب ماده ۶۸ (اجرا)، این اساسنامه در کنگره ۱۷ مه ۲۰۲۴ تصویب شد و شصت (۶۰) روز پس از پایان همان کنگره لازم‌الاجرا شد. شمار مواد اساسنامه از ۷۵ به ۶۸ کاهش یافت و عناوین سند از پانزده به چهارده رسید.

مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین

  1. بازطراحی کامل نظام کمیته‌های دائمی — از ۷ به ۱۵ کمیتهفهرست کمیته‌های دائمی به‌طور کامل بازنویسی شد. فهرست پیشین شامل هفت کمیته بود (مالی، توسعه، برگزاری مسابقات فیفا، ذی‌نفعان فوتبال، فدراسیون‌های عضو، داوران، پزشکی). فهرست جدید پانزده کمیته دارد: مالی، توسعه، مسابقات تیم‌های ملی مردان، مسابقات تیم‌های ملی زنان، مسابقات باشگاهی مردان، مسابقات باشگاهی زنان، فوتبال المپیک، مسابقات پسران جوان، مسابقات دختران جوان، فوتسال، فوتبال ساحلی، ذی‌نفعان فوتبال مردان، ذی‌نفعان فوتبال زنان، فدراسیون‌های عضو، و داوران.
  2. حذف کمیته پزشکی و کمیته برگزاری مسابقات از فهرست کمیته‌های دائمی«کمیته برگزاری مسابقات فیفا» با مجموعه‌ای از کمیته‌های تخصصی رقابتی جایگزین شد و «کمیته پزشکی» از فهرست کمیته‌های دائمی خارج شد.
  3. تفکیک جنسیتی ساختار کمیته‌هابرای نخستین بار، کمیته‌های مسابقات و ذی‌نفعان به‌صورت مجزا برای فوتبال مردان و زنان تشکیل شدند — تغییری ساختاری در جایگاه فوتبال زنان در حکمرانی فیفا.
  4. تجمیع و بازشماری موادبا ادغام مواد، شماره‌گذاری کل سند تغییر کرد؛ برای نمونه «دیوان فوتبال» به ماده ۴۸، «دیوان داوری ورزش» به ماده ۴۹ و ماده اجرا از ۷۵ به ۶۸ منتقل شد. در استناد به مواد اساسنامه، توجه به سال نسخه ضروری است.
توجه: ماده حقوق بشر (ماده ۳) در این نسخه با همان عبارت نسخه‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ حفظ شده است.

این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟

فدراسیون فوتبال ایران در تنظیم اساسنامه خود ملزم به رعایت اصول این سند است؛ استقلال از مداخله اشخاص ثالث، برگزاری انتخابات آزاد و ادواری، و شرط مراجعه به دیوان داوری ورزش به‌جای دادگاه‌های ملی از همین‌جا ناشی می‌شود. برای وکلای ورزشی نیز اساسنامه، مبنای احراز صلاحیت ارکان فیفا و مشروعیت تصمیمات آن‌هاست.