<p class="reg-lead">دستورالعمل مدیریت فوریت‌های پزشکی در رویدادهای فدراسیون جهانی هندبال، منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۶.</p>
<table class="reg-facts">
<tr><td>انتشار</td><td><b>ژوئیه ۲۰۲۶</b> (تیر ۱۴۰۵) — فدراسیون جهانی هندبال</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>دستورالعمل اجرایی — مکمل مقررات سلامت و ایمنی ورزشکاران</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td><strong>نسخهٔ جاری</strong></td></tr>
</table>
<div class="reg-sec">
<h2>این دستورالعمل چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>فوریت پزشکی در جریان یک بازی هندبال می‌تواند <strong>در زمین یا در جایگاه تماشاگران</strong> رخ دهد و هر یک رویکرد متفاوتی می‌طلبد. رویدادهای زمین به بازیکنان و مقامات مربوط است و فوریت‌های جایگاه به تماشاگران و سایر افراد. این دستورالعمل گام‌های مدیریت هر دو وضعیت را تعیین می‌کند.</p>
</div>
<div class="reg-sec hi">
<h2>گام‌های تعیین‌شده</h2>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">تشخیص اولیه در زمین</b>بازیکنان، داوران یا مربیان باید به‌محض مشاهدهٔ بازیکنی در وضعیت اضطراری یا مصدوم، <strong>بی‌درنگ برای توقف بازی علامت دهند</strong>.</li>
<li><b class="t">توقف فوری بازی</b>مقامات یا داوران باید وضعیت را ارزیابی و در هر آسیب جدی یا فوریت پزشکی <strong>بازی را بی‌درنگ متوقف</strong> کنند.</li>
<li><b class="t">اطلاع به نمایندهٔ رویداد</b>نمایندهٔ رویداد باید بی‌درنگ مطلع شود تا با کمیتهٔ برگزاری و تیم پزشکی همهٔ اقدامات لازم را هماهنگ کند.</li>
<li><b class="t">تفکیک منابع</b>برای فوریت‌های جایگاه تماشاگران مسیر جداگانه‌ای پیش‌بینی شده است؛ همان تفکیکی که مقررات سلامت و ایمنی ورزشکاران در طرح پزشکی رویداد الزامی کرده است.</li>
</ol>
</div>
<div class="reg-note">این سند تاریخ تصویب بر خود ندارد؛ تاریخ درج‌شده، زمان انتشار آن روی پایگاه فدراسیون جهانی هندبال است.</div>
<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>برای برگزارکنندگان و کادر پزشکی رویداد، این دستورالعمل، رویهٔ عملیاتی همان تکالیفی است که مقررات سلامت و ایمنی ورزشکاران وضع کرده و در کنار آن خوانده می‌شود.</p>
</div>

دستورالعمل مدیریت فوریت‌های پزشکی در رویدادهای فدراسیون جهانی هندبال (IHF)

<p class="reg-lead">بخش ۱۳ مقررات اتحادیهٔ جهانی دوچرخه‌سواری — مقررات پزشکی، لازم‌الاجرا از ۱۰ فوریه ۲۰۲۶.</p>
<table class="reg-facts">
<tr><td>لازم‌الاجرا</td><td><b>۱۰ فوریه ۲۰۲۶</b> (۲۱ بهمن ۱۴۰۴)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>بخش ۱۳ از مقررات UCI — پنج فصل و پیوست رهنمودهای پزشکی</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td><strong>نسخهٔ جاری</strong></td></tr>
</table>
<div class="reg-sec">
<h2>بخش ۱۳ چه چیزی را تنظیم می‌کند؟</h2>
<p>مقررات اتحادیهٔ جهانی دوچرخه‌سواری (UCI) به <strong>هفده بخش شماره‌دار</strong> تقسیم شده است که در کنار اساسنامه و آیین اخلاق قرار می‌گیرند. هر ماده شمارهٔ سه‌بخشی خود را دارد — مانند ۱۳.۳.۰۶۶ — که رقم نخست آن شمارهٔ همین بخش است. این سند <strong>بخش ۱۳</strong> این مجموعه است.</p><p>مقررات پزشکی، از آیین پزشکی جنبش المپیک تا نقش هر یک از کنشگران پزشکی در دوچرخه‌سواری، پایش سلامت رکاب‌زنان، خدمات پزشکی رویدادها، و شرایط صلاحیت ورزشکاران ترنسجندر.</p>
</div>
<div class="reg-sec hi">
<h2>نکته‌های کلیدی</h2>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">ممنوعیت استنشاق مونوکسید کربن بیرون از مراکز درمانی</b>مادهٔ <strong>۱۳.۳.۰۶۶</strong> — از تازه‌ترین احکام این ویرایش: استفاده از سامانه‌ها یا تجهیزاتی که امکان <strong>استنشاق مونوکسید کربن</strong> را فراهم می‌کنند، هم در زمان مسابقه و هم بیرون از آن ممنوع است. این روش در دستهٔ <strong>M1.4 روش‌های ممنوع</strong> فهرست مواد ممنوع قرار دارد.</li>
<li><b class="t">تشخیص ضربهٔ مغزی و بازگشت به رقابت</b>بند ۵ از فصل سوم به‌طور اختصاصی تشخیص ضربهٔ مغزی و شرایط بازگشت به رقابت پس از آن را تنظیم کرده است.</li>
<li><b class="t">منع تزریق</b>بند ۴ از فصل سوم <strong>ممنوعیت تزریق</strong> را مقرر می‌کند — یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین احکام پزشکی دوچرخه‌سواری.</li>
<li><b class="t">پایش پزشکی تیم‌های حرفه‌ای و رشته‌های زنان</b>بندهای ۲ و ۳ نظام پایش پزشکی را جداگانه برای تیم‌های WorldTeam و ProTeam، و برای رشته‌های زنان در جاده، کوهستان (کراس‌کانتری)، پیست و بی‌ام‌ایکس تعیین کرده‌اند.</li>
<li><b class="t">کنشگران پزشکی</b>فصل دوم نقش‌ها را تفکیک می‌کند: کمیسیون پزشکی UCI، پزشک UCI، نمایندهٔ پزشکی UCI، پزشک ملی، پزشکان تیم و دستیاران پیراپزشکی — هر یک با اختیارات و مسئولیت‌های خاص خود.</li>
<li><b class="t">صلاحیت ورزشکاران ترنسجندر</b>فصل پنجم مقررات مستقلی برای صلاحیت ورزشکاران ترنسجندر دارد، در دوازده بند: دامنهٔ اعمال، شرایط صلاحیت، ارزیابی موردی، تحقیق و پایش استمرار انطباق، <strong>رسیدگی انضباطی</strong>، حل اختلاف، محرمانگی، هزینه‌ها، شناسایی متقابل، محدودیت مسئولیت و احکام انتقالی.</li>
<li><b class="t">آیین پزشکی جنبش المپیک</b>فصل نخست، آیین پزشکی جنبش المپیک را در متن مقررات UCI جای داده است؛ یعنی نقض آن نقض مقررات UCI نیز هست.</li>
</ol>
</div>
<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>برای پزشکان تیم، این سند حدود اختیار و تکلیف حرفه‌ای آنان را در چارچوب ورزشی تعیین می‌کند و نقض آن پیامد انضباطی دارد. ممنوعیت مونوکسید کربن نکتهٔ تازه و مهمی است: چون در فهرست روش‌های ممنوع قرار گرفته، نقض آن هم‌زمان موضوع مقررات پزشکی و مقررات مبارزه با دوپینگ است. فصل ورزشکاران ترنسجندر نیز مسیر رسیدگی و حل اختلاف خود را دارد.</p>
</div>

مقررات پزشکی (بخش ۱۳) اتحادیهٔ جهانی دوچرخه‌سواری (UCI) مصوب ۲۰۲۶

<p class="reg-lead">رهنمود ضربهٔ مغزی فدراسیون جهانی بسکتبال، ویرایش ۲۰۲۵.</p>
<table class="reg-facts">
<tr><td>تاریخ</td><td><b>۲۰۲۵</b> (۱۴۰۳–۱۴۰۴)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>۵ صفحه — رهنمود پزشکی</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td><strong>نسخهٔ جاری</strong></td></tr>
</table>
<div class="reg-sec">
<h2>این رهنمود چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>راهنمایی برای کادر پزشکی تیم‌ها در <strong>مدیریت ضربهٔ مغزی مرتبط با ورزش</strong> — از تشخیص در زمین تا شرایط بازگشت به بازی. کمیسیون پزشکی FIBA که در مادهٔ ۲۷ اساسنامه تعریف شده، مرجع تدوین این‌گونه اسناد است.</p>
</div>
<div class="reg-sec hi">
<h2>نکته‌های کلیدی</h2>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">مخاطب مشخص</b>سند صریحاً برای <strong>کادر پزشکی تیم</strong> نوشته شده است، نه برای مربی یا مدیر؛ تصمیم دربارهٔ خروج بازیکن و بازگشت او تصمیمی پزشکی است.</li>
<li><b class="t">رهنمود، نه مقرره</b>این سند رهنمود است و ضمانت اجرای انضباطی مستقیم ندارد؛ اما در ارزیابی اینکه آیا تیم و برگزارکننده تکلیف مراقبت خود را انجام داده‌اند، معیار عملی به دست می‌دهد.</li>
<li><b class="t">جایگاه در دعاوی مسئولیت</b>در پرونده‌های مربوط به آسیب سر، انطباق یا عدم انطباق رفتار کادر پزشکی با این رهنمود می‌تواند مبنای فنی ارزیابی قرار گیرد.</li>
</ol>
</div>
<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>برای پزشکان تیم و برگزارکنندگان رویداد. برای وکیل نیز در پرونده‌های آسیب‌دیدگی، این سند تعیین می‌کند استاندارد مراقبت مورد انتظار در بسکتبال بین‌المللی چیست.</p>
</div>

رهنمود ضربهٔ مغزی فدراسیون جهانی بسکتبال (FIBA) مصوب ۲۰۲۵

<p class="reg-lead">ویرایش ۲۰۲۱، مصوب ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ و لازم‌الاجرا از اول ژانویه ۲۰۲۱؛ قواعد مبارزه با دوپینگ بر پایه نظام‌نامه جهانی ۲۰۲۱ بازنویسی شد و امکان واگذاری اجرا به شخص ثالث به رسمیت شناخته شد.</p>
<table class="reg-facts">
<tr><td>تصویب</td><td><b>۳۱ دسامبر ۲۰۲۰</b> (۱۱ دی ۱۳۹۹) — هیئت اداری فدراسیون</td></tr>
<tr><td>لازم‌الاجرا از</td><td><b>۱ ژانویه ۲۰۲۱</b> (۱۲ دی ۱۳۹۹)</td></tr>
<tr><td>ساختار</td><td>بخش پزشکی + قواعد مبارزه با دوپینگ منطبق با نظام‌نامه ۲۰۲۱</td></tr>
<tr><td>وضعیت</td><td>منسوخ — جایگزین آن نسخه ژوئن ۲۰۲۳ است</td></tr>
</table>
<div class="reg-sec">
<h2>مقررات پزشکی و مبارزه با دوپینگ والیبال چیست؟</h2>
<p>مقررات پزشکی و مبارزه با دوپینگ فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) دو سند را در یک متن گرد آورده است: قواعد پزشکی رویدادها — از جمله آیین گزارش مصدومیت — و <strong>قواعد مبارزه با دوپینگ</strong> که اجرای نظام‌نامه جهانی مبارزه با دوپینگ در والیبال است. فدراسیون می‌تواند بخشی یا همه کنترل دوپینگ را به شخص ثالث مانند <strong>آژانس بین‌المللی آزمایش (ITA)</strong> و رسیدگی و مدیریت نتایج را به <strong>شعبه مبارزه با دوپینگ دیوان داوری ورزش</strong> واگذار کند، ولی مسئولیت انطباق همچنان بر عهده خود اوست.</p>
</div>
<div class="reg-sec hi">
<h2>درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۱<span class="reg-tag">تغییرات نسبت به ژانویه ۲۰۱۷</span></h2>
<h3>مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین</h3>
<ol class="reg-tl">
<li><b class="t">انطباق با نظام‌نامه جهانی ۲۰۲۱</b>هیئت اداری فدراسیون در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ <strong>ویرایش ۲۰۲۱ نظام‌نامه جهانی مبارزه با دوپینگ</strong> را پذیرفت و قواعد والیبال بر پایه آن بازنویسی شد.</li>
<li><b class="t">واگذاری کنترل دوپینگ به شخص ثالث</b>تصریح شد فدراسیون می‌تواند هر بخش از کنترل دوپینگ یا آموزش را به <strong>شخص ثالث، از جمله آژانس بین‌المللی آزمایش (ITA)</strong>، واگذار کند و رسیدگی و مدیریت نتایج را به <strong>شعبه مبارزه با دوپینگ دیوان داوری ورزش</strong> بسپارد — با این قید که <strong>مسئولیت انطباق همچنان بر عهده فدراسیون باقی می‌ماند</strong>.</li>
<li><b class="t">ماهیت مستقل قواعد دوپینگ</b>تأکید شد این قواعد ماهیتی متمایز از حقوق کیفری و مدنی دارند و <strong>تابع الزامات و معیارهای حقوقی ملی نیستند</strong>.</li>
<li><b class="t">آیین گزارش مصدومیت</b>بخش پزشکی، <strong>آیین توزیع و جمع‌آوری فرم‌های گزارش مصدومیت</strong> فدراسیون را تنظیم می‌کند.</li>
</ol>
</div>
<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>هر پرونده دوپینگی بازیکنان ایرانی والیبال بر پایه همین متن رسیدگی می‌شود. نکته تعیین‌کننده در دفاع: مسئولیت <strong>محض</strong> است و برای احراز تخلف نیازی به اثبات قصد، تقصیر یا سهل‌انگاری ورزشکار نیست. مقررات پزشکی نیز برای پزشک تیم و فدراسیون در رویدادهای بین‌المللی تکلیف‌آور است.</p>
</div>

مقررات پزشکی و مبارزه با دوپینگ فدراسیون جهانی والیبال(FIVB) مصوب2021

<p class="reg-lead">دستورالعمل مدیریت نتایج ستاد ملی مبارزه با دوپینگ ایران (نادو) — سندی که آیین دادرسی پرونده‌های دوپینگ داخلی را از دریافت گزارش تخلف تا رأی قطعی تعیین می‌کند.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>مبنای وضع</td><td>نظام‌نامه ستاد ملی مبارزه با دوپینگ، مصوب <b>۲۵ تیر ۱۳۹۳</b> وزارت ورزش و جوانان</td></tr>
<tr><td>سند بالادست</td><td>«مجموعه قوانین مبارزه با دوپینگ ایران‌نادو» (<b>IRAN-NADO Anti-Doping Rules</b>)</td></tr>
<tr><td>تأیید وادا</td><td><b>۱۴ ژانویه ۲۰۱۵</b> (۲۵ دی ۱۳۹۳)</td></tr>
<tr><td>هدف اعلامی</td><td>تبیین فرآیند دادرسی <b>منصفانه و عادلانه</b> در موارد تخلف</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec">
<h2>این دستورالعمل چه چیزی را تعیین می‌کند؟</h2>
<p>ماده ۱ قلمرو را روشن می‌کند: مخاطبان این دستورالعمل، فدراسیون‌های ملی و هر یک از اعضا یا نهادهای وابسته به فدراسیون ملی در ایران‌اند — شامل ورزشکار، پرسنل پشتیبانی ورزشکار، و هر یک از باشگاه‌ها، تیم‌ها، تشکل‌ها و گروه‌های ورزشی. فرآیند مدیریت نتایج از زمان دریافت موارد تخلف آغاز می‌شود و تا صدور <strong>رأی قطعی</strong> ادامه می‌یابد.</p>
<p>ماده ۲ تعریف دوپینگ را از قوانین ستاد می‌گیرد و مصادیق تخلف را برمی‌شمارد: وجود ماده ممنوعه یا مواد حاصل از سوخت‌وساز یا نشانگرهای آن در نمونه ورزشکار، مصرف یا تلاش برای مصرف ماده یا روش ممنوعه، و طفره‌رفتن یا امتناع یا قصور در انجام نمونه‌گیری.</p>
</div>

<div class="reg-sec hi">
<h2>یک حکم که بارها محل اختلاف است<span class="reg-tag">بند ۱-۲</span></h2>
<p>دستورالعمل تصریح می‌کند که قوانین مبارزه با دوپینگ ستاد، همانند قوانین مسابقات، <strong>قوانین ورزشی</strong> هستند و ورزشکار موظف است آن‌ها را به‌عنوان یکی از شروط شرکت در رقابت بپذیرد. سپس صریح‌تر می‌گوید این قوانین <strong>بر اساس قوانین جزایی یا استخدامی تدوین نشده‌اند</strong> و مجازات‌های آن‌ها در زمره مجازات‌های حقوقی یا جزایی نیست؛ تنها به مقررات شرکت در رقابت‌های ورزشی مربوط‌اند.</p>
<p>این تفکیک در دفاع اهمیت مستقیم دارد: اصولی که در دادرسی کیفری بدیهی‌اند همیشه به همین شکل در رسیدگی دوپینگ جاری نمی‌شوند، و در مقابل، محرومیت ورزشی مستقل از هر تعقیب کیفری احتمالی اعمال می‌شود.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>هر ورزشکار ایرانی که نمونه‌اش نتیجه مثبت داده، و هر فدراسیون یا باشگاهی که در فرآیند نقش دارد، مشمول این دستورالعمل است. برای وکیل ورزشی، این متن نقشه راه دادرسی داخلی است و باید همراه با «قوانین مبارزه با دوپینگ ایران‌نادو» خوانده شود، چون خودِ دستورالعمل تصریح می‌کند هر تفسیر لازم تابع آن مجموعه است.</p>
</div>

دستورالعمل مدیریت نتایج ستاد ملی مبارزه با دوپینگ ایران (نادو) مصوب 1394

<p class="reg-lead">ترجمهٔ فارسی نظام‌نامهٔ جهانی مبارزه با دوپینگ، ویرایش ۲۰۱۵ — برگردانی که ستاد ملی مبارزه با دوپینگ ایران تهیه کرد و سازمان جهانی مبارزه با دوپینگ از آن قدردانی کرده است.</p>

<table class="reg-facts">
<tr><td>سند اصلی</td><td>نظام‌نامهٔ جهانی مبارزه با دوپینگ (<b>WADA Code</b>) — ویرایش ۲۰۱۵</td></tr>
<tr><td>مترجم</td><td>ستاد ملی مبارزه با دوپینگ جمهوری اسلامی ایران</td></tr>
<tr><td>حجم</td><td><b>۱۵۲ صفحه</b></td></tr>
<tr><td>اعتبار</td><td>ترجمهٔ <b>غیررسمی</b> — در اختلاف، متن انگلیسی مرجع است</td></tr>
</table>

<div class="reg-sec hi">
<h2>این سند دقیقاً چیست؟</h2>
<p>عنوان این رکورد پیش‌تر آن را «مجموعه قوانین مبارزه با دوپینگ ستاد ملی» می‌نامید؛ اما متن، ترجمهٔ فارسی <strong>نظام‌نامهٔ جهانی</strong> است و نه مقررات داخلی ستاد. صفحهٔ نخست خود سند این را تصریح می‌کند: متون رسمی نظام‌نامه در دو نسخهٔ انگلیسی و فرانسوی از سوی سازمان جهانی مبارزه با دوپینگ منتشر شده‌اند و <strong>در موارد بروز اختلاف یا تناقض در ترجمهٔ حاضر، متن انگلیسی مرجع تصمیم‌گیری خواهد بود</strong>.</p>
<p>این قید در پرونده‌های واقعی اهمیت مستقیم دارد: استدلالی که بر تفاوتِ واژه‌ای میان ترجمهٔ فارسی و متن انگلیسی بنا شود، بر پایهٔ همین جمله رد می‌شود.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>ویرایش ۲۰۱۵ و جایگاه امروزش</h2>
<p>نظام‌نامهٔ جهانی سند بنیادین نظام مبارزه با دوپینگ است: تعریف دوپینگ، فهرست تخلفات، بار اثبات، مدیریت نتایج، مجازات‌ها و اعتراض. ویرایش ۲۰۱۵ از ژانویهٔ همان سال اجرا شد و تا پایان ۲۰۲۰ متن حاکم بود؛ از ژانویهٔ ۲۰۲۱ ویرایش تازه‌ای جای آن را گرفت که مفاهیمی مانند «تخلفات جزئی» و رفتار متمایز با «مواد تفننی» را افزود.</p>
<p>بنابراین این متن برای پرونده‌های مربوط به وقایع سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ ملاک است، و ارزش امروزین آن برای فارسی‌زبانان بیشتر آموزشی و تطبیقی است.</p>
</div>

<div class="reg-sec">
<h2>این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟</h2>
<p>ورزشکاران، پزشکان تیمی و وکلایی که می‌خواهند ساختار نظام‌نامهٔ جهانی را به فارسی بخوانند. برای استناد در پرونده، همیشه باید ویرایشِ حاکم بر زمان وقوع و متنِ انگلیسیِ آن ملاک قرار گیرد.</p>
</div>

یادداشت مرتبط به برچسب پزشکی

دستورالعمل مدیریت فوریت‌های پزشکی در رویدادهای فدراسیون جهانی هندبال

مقررات پزشکی (بخش ۱۳) اتحادیهٔ جهانی دوچرخه‌سواری

رهنمود ضربهٔ مغزی فدراسیون جهانی بسکتبال

مقررات پزشکی و مبارزه با دوپینگ فدراسیون جهانی والیبال مصوب2021

دستورالعمل مدیریت نتایج ستاد ملی مبارزه با دوپینگ ایران (نادو)

ترجمهٔ فارسی نظام‌نامهٔ جهانی مبارزه با دوپینگ ویرایش ۲۰۱۵ — ستاد ملی مبارزه با دوپینگ