مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) مصوب مه 2026
نسخه جاری، مصوب هیئت اداری در ۸ مه ۲۰۲۶ و لازمالاجرا از همان تاریخ؛ معیار حضور در رده جنسی را بر پایه آزمایش ژن SRY بازتعریف کرد و تعرفه ثابت تغییر فدراسیون مبدأ را به جدولی پلکانی تبدیل کرد.
| تصویب | ۸ مه ۲۰۲۶ (۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) — هیئت اداری فدراسیون |
| لازمالاجرا از | ۸ مه ۲۰۲۶ (۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) |
| ساختار | چهار بخش و ۲۲ ماده |
| وضعیت | نسخه جاری — مقررات ورزشی حاکم |
مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال چیست؟
مقررات ورزشی فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) وضعیت بازیکنان، تیمها، لیگها و ایجنتها را تنظیم میکند: شرایط بازی برای تیم ملی و تابعیت، ردههای سنی و شرایط حضور در رده جنسی، تغییر فدراسیون مبدأ، انتقال بازیکنان، صدور مجوز ایجنتها و حقوق و تکالیف آنان، و رسیدگی به اختلافات مالی میان باشگاهها، بازیکنان، مربیان و ایجنتها نزد دیوان فدراسیون.
درباره نسخه مه ۲۰۲۶تغییرات نسبت به نوامبر ۲۰۲۰
مهمترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین
- معیار تازه برای حضور در رده جنسیمهمترین تغییر این نسخه. صلاحیت حضور در رده مردان یا زنان بر پایه وجود یا نبود کروموزوم Y تعیین میشود: وجود آن به معنای صلاحیت حضور تنها در رده مردان و نبود آن به معنای صلاحیت حضور در رده زنان است. متن تصریح میکند فدراسیون در پی تعیین جنس یا جنسیت اشخاص نیست، بلکه معیار حضور در یک رده رقابتی را وضع میکند، و هیئت اداری موظف است این قاعده را بهطور دورهای در پرتو تحولات علمی بازبینی کند.
- آزمایش SRY و تکلیف فدراسیونهای ملیهر فدراسیون ملی مسئول است ثابت کند بازیکنانی که معرفی میکند صلاحیت حضور در رده ثبتشده را دارند و باید نتیجه آزمایش SRY از آزمایشگاه مورد تأیید فدراسیون جهانی یا کنفدراسیون را ارائه دهد. نماینده پزشکی مسابقه میتواند در صورت وجود دلایل پزشکی معتبر آزمایش مستقل بخواهد و پرداخت هزینه آن به نتیجه آزمایش بستگی دارد.
- قطعیت تصمیم و ضمانت اجرای تخلف عمدیچنانچه نتیجه آزمایش با رده ثبتشده همخوان نباشد، تصمیم قطعی و غیرقابل اعتراض است — با این توضیح که راه درخواست تغییر رده جنسی برای بازیکن باز میماند. معرفی عمدی بازیکن در رده نادرست به هیئت انضباطی ارجاع میشود.
- کمیته صلاحیت جنسینام رکن رسیدگی از کمیته صلاحیت جنسیتی به کمیته صلاحیت جنسی تغییر کرد. الزام حضور دستکم یک عضو مرد و یک عضو زن باقی ماند و کمیته باید روند رشد فیزیولوژیک بازیکن و دوره بلوغ او را در تصمیم خود در نظر بگیرد.
- تعرفه پلکانی تغییر فدراسیون مبدأبهجای تعرفه ثابت پانزده هزار فرانکی، جدولی پلکانی نشست که رقم را بر پایه اختلاف دسته دو فدراسیون و شمار سالهای حضور بازیکن نزد فدراسیون مبدأ تعیین میکند؛ دامنه آن از بیست هزار فرانک تا پنج هزار فرانک است.
- مدارک تازه برای تغییر فدراسیونافزون بر فرم رسمی، اکنون اثبات سه سال اقامت پیوسته در کشور فدراسیون مقصد و رونوشت گذرنامه بینالمللی آن کشور لازم است. همچنین در فرضی که فدراسیون مبدأ موافقت نکند، اختیار تصمیمگیری به کمیته اجرایی فدراسیون داده شد.
- مسیر ویژه بازیکنان ثبتشده پیش از نوامبر ۲۰۲۰برای بازیکنانی که پیش از ۳ نوامبر ۲۰۲۰ و پیش از فصلی که چهاردهساله شدهاند نزد فدراسیون دیگری ثبت شده بودند، مسیر جداگانهای با مدارک معین پیشبینی شد: اثبات محدودیت قانونی ناشی از قوانین تابعیت، مجوز اقامت، سه سال اقامت پیوسته، و تعهد بازیکن به درخواست تابعیت بهمحض احراز شرایط.
- مسیر اعتراضاعتراض به تصمیمهای این مقررات تابع بخش سوم مقررات انضباطی فدراسیون است.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
پرکاربردترین سند والیبال برای وکلای ورزشی. اختلاف مالی باشگاه ایرانی با بازیکن یا مربی خارجی، انتقال بینالمللی بازیکن، و صلاحیت بازی برای تیم ملی همگی در همین متن تعیین تکلیف میشوند. مرجع رسیدگی به اختلافات مالی دیوان فدراسیون است و عدم اجرای تصمیم آن ضمانت اجرای مستقل دارد.