عمومی·مقررات بینالمللی·سازمان ملل
کنوانسیون جهانی مبارزه با دوپینگ در ورزش سازمان ملل مصوب 2005
کنوانسیون بینالمللی مبارزه با دوپینگ در ورزش یونسکو، مصوب ۲۰۰۵ — معاهدهای که به دولتها اجازه داد به نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ اعتبار حقوقی بینالمللی بدهند.
| تصویب | ۲۰۰۵ — کنفرانس عمومی یونسکو |
| نوع سند | معاهده چندجانبه — الزامآور برای دولتهای عضو |
| متون معتبر | انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، روسی، عربی و چینی |
| نسبت با وادا | سازوکار پذیرش نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ از سوی دولتها |
این کنوانسیون چه مشکلی را حل کرد؟
نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ را سازمان جهانی مبارزه با دوپینگ (وادا) وضع میکند، اما وادا یک نهاد خصوصی است و نظامنامهاش تنها بر کسانی الزامآور است که آن را پذیرفته باشند — فدراسیونها و ورزشکاران. دولتها بیرون از این زنجیره میماندند، در حالی که بخش بزرگی از ابزارهای واقعی مبارزه با دوپینگ — کنترل مرزی، مقررات دارویی، تأمین مالی آزمایشگاهها و پیگرد کیفری قاچاق — در اختیار آنهاست.
این کنوانسیون همان شکاف را پر میکند: دولت عضو با پیوستن به آن متعهد میشود اصول نظامنامه را در قلمرو خود اجرا کند، از برنامه ملی مبارزه با دوپینگ پشتیبانی کند، دسترسی به مواد ممنوعه را محدود کند و آموزش و پژوهش را توسعه دهد.
پیوند با نظام ملی ایران
ستاد ملی مبارزه با دوپینگ ایران (نادو) و مقررات آن در همین چارچوب معنا پیدا میکنند. زنجیرهای که یک پرونده دوپینگ داخلی را به نظام جهانی وصل میکند از سه حلقه ساخته شده است: نظامنامه جهانی که وادا وضع میکند، این کنوانسیون که دولت را متعهد میکند، و مقررات ملی که ستاد ملی بر پایه هر دو تدوین کرده است.
در عمل یعنی ایراد به آیین رسیدگی ستاد ملی، تنها با متن داخلی سنجیده نمیشود؛ سازگاری آن با استانداردهای بینالمللی وادا نیز موضوع بررسی است.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
برای ورزشکاری که پرونده دوپینگ دارد، این کنوانسیون توضیح میدهد چرا نهاد دولتی در کنار فدراسیون در فرآیند نقش دارد. برای وکیل ورزشی، سندی است که تعهد دولت به رعایت نظامنامه جهانی را اثبات میکند و به همین دلیل در دفاعهایی که به استانداردهای بینالمللی استناد میکنند قابل طرح است.