نظام نامه (مقررات) جهانی مبارزه با دوپینگ مصوب 2021
بازنگری ۲۰۲۱، لازمالاجرا از اول ژانویه ۲۰۲۱؛ مفهوم «شخص حمایتشده» و دسته «مواد مورد سوءمصرف» را وارد نظامنامه کرد و توافق حلوفصل پرونده را به رسمیت شناخت.
| لازمالاجرا از | ۱ ژانویه ۲۰۲۱ (۱۲ دی ۱۳۹۹) |
| انتشار | آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ — ویرایش ۲۰۲۱ |
| ساختار | نظامنامه، ویرایش ۲۰۲۱ |
| وضعیت | منسوخ — جایگزین آن ویرایش ۲۰۲۷ است |
نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ چیست؟
نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA Code) سند پایه نظام جهانی مبارزه با دوپینگ است: تخلفات دوپینگی را تعریف میکند، بار اثبات و معیار آن را تعیین میکند، مجازاتها و شرایط تخفیف و تشدید آنها را برمیشمارد و آیین مدیریت نتایج و رسیدگی و اعتراض را سازمان میدهد. همه فدراسیونهای بینالمللی، کمیتههای ملی المپیک و سازمانهای ملی مبارزه با دوپینگ که آن را پذیرفتهاند موظفاند مقررات خود را با آن هماهنگ کنند؛ استانداردهای بینالمللی — از فهرست مواد ممنوعه تا نمونهگیری، معافیت درمانی، مدیریت نتایج، آموزش و حریم خصوصی — جزئیات فنی اجرای آن را تعیین میکنند.
درباره نسخه ۲۰۲۱تغییرات نسبت به ۲۰۱۵ با اصلاحات ۲۰۱۹
مهمترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین
- شخص حمایتشدهبرای نخستین بار دستهای به نام شخص حمایتشده (Protected Person) تعریف شد — عمدتاً ورزشکاران زیر سن معین و افراد فاقد اهلیت — که در تعیین مجازات با آنان با انعطاف بیشتری رفتار میشود. این مفهوم در هیچ ویرایش پیشینی وجود نداشت.
- مواد مورد سوءمصرفدسته تازه مواد مورد سوءمصرف (Substances of Abuse) شناخته شد؛ موادی که مصرفشان خارج از رقابت و بدون هدف ارتقای عملکرد رخ میدهد و در صورت احراز، مجازات بهطور محسوسی کاهش مییابد و میتواند با برنامه درمانی جایگزین شود.
- توافق حلوفصل پروندهسازوکار توافق حلوفصل (Case Resolution Agreement) وارد متن شد که به سازمان مبارزه با دوپینگ و ورزشکار اجازه میدهد با توافق و بدون طی کامل رسیدگی، بر مجازات توافق کنند.
- بازگشت اوضاع و احوال مشددهمفهوم اوضاع و احوال مشدده که در ویرایش ۲۰۱۵ کنار گذاشته شده بود، در این ویرایش بازگشت.
- برجسته شدن آموزشارجاعات به آموزش بیش از دو برابر شد و استاندارد بینالمللی آموزش برای نخستین بار بهعنوان استانداردی مستقل در کنار سایر استانداردها نشست.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
هر پرونده دوپینگی ورزشکاران ایرانی، در هر رشته، سرانجام به همین متن بازمیگردد؛ مقررات مبارزه با دوپینگ فدراسیونهای جهانی چیزی جز اجرای همین نظامنامه در آن رشته نیست. سه نکته در دفاع تعیینکننده است: مسئولیت در دوپینگ محض است و اثبات قصد یا تقصیر لازم نیست؛ بار اثبات و معیار آن در خود نظامنامه تعریف شده و با معیارهای کیفری یکسان نیست؛ و بر هر پرونده نسخهای حاکم است که در زمان وقوع تخلف لازمالاجرا بوده، مگر آنکه نسخه مؤخر برای متهم مساعدتر باشد.