نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA) مصوب ژانویه 2027
ویرایش ۲۰۲۷ نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ، لازمالاجرا از اول ژانویه ۲۰۲۷؛ نهاد «کارشناس بازبینی مستقل» را ایجاد کرد، پیامدهای عدم تبعیت پذیرندگان را در خود نظامنامه نشاند و دامنه حمایت از اشخاص حمایتشده را بهطور محسوسی گسترش داد.
| لازمالاجرا از | ۱ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵) |
| انتشار | آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ — ویرایش ۲۰۲۷ |
| ساختار | نظامنامه، ویرایش ۲۰۲۷ |
| وضعیت | نسخه جاری — لازمالاجرا از اول ژانویه ۲۰۲۷ |
نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ چیست؟
نظامنامه جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA Code) سند پایه نظام جهانی مبارزه با دوپینگ است: تخلفات دوپینگی را تعریف میکند، بار اثبات و معیار آن را تعیین میکند، مجازاتها و شرایط تخفیف و تشدید آنها را برمیشمارد و آیین مدیریت نتایج و رسیدگی و اعتراض را سازمان میدهد. همه فدراسیونهای بینالمللی، کمیتههای ملی المپیک و سازمانهای ملی مبارزه با دوپینگ که آن را پذیرفتهاند موظفاند مقررات خود را با آن هماهنگ کنند؛ استانداردهای بینالمللی — از فهرست مواد ممنوعه تا نمونهگیری، معافیت درمانی، مدیریت نتایج، آموزش و حریم خصوصی — جزئیات فنی اجرای آن را تعیین میکنند.
درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۷تغییرات نسبت به ۲۰۲۱
مهمترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین
- کارشناس بازبینی مستقلنهاد تازهای به نام کارشناس بازبینی مستقل (Independent Review Expert) ایجاد شد و دستهای از پروندهها پیش از ادامه مسیر، به بازبینی او سپرده میشود. این نهاد در ویرایش ۲۰۲۱ وجود نداشت.
- پیامدهای عدم تبعیت پذیرندگانبخش پیامدهای پذیرندگان (Signatory Consequences) برای نخستین بار بهطور مشروح در خود نظامنامه آمد؛ پیش از این تفصیل آن تنها در استاندارد بینالمللی تبعیت بود.
- گسترش حمایت از اشخاص حمایتشدهارجاعات به شخص حمایتشده نسبت به ویرایش ۲۰۲۱ بیش از دو برابر شد و این مفهوم از بخش مجازاتها به سراسر متن — از نمونهگیری تا مدیریت نتایج و اطلاعرسانی — گسترش یافت.
- تقویت آموزش و اطلاعات محل حضورآموزش با ارجاعات بهمراتب بیشتر به یکی از ارکان صریح برنامه جهانی تبدیل شد، و قواعد اطلاعات محل حضور ورزشکار (Whereabouts) نیز بهطور محسوسی تفصیل یافت.
- تصریح مبانی حقوقیمتن تأکید میکند نظامنامه با در نظر گرفتن حقوق بشر و اصل تناسب تدوین شده و حاکمیت قانون را بهعنوان یکی از اهداف برنامه جهانی برمیشمارد.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
هر پرونده دوپینگی ورزشکاران ایرانی، در هر رشته، سرانجام به همین متن بازمیگردد؛ مقررات مبارزه با دوپینگ فدراسیونهای جهانی چیزی جز اجرای همین نظامنامه در آن رشته نیست. سه نکته در دفاع تعیینکننده است: مسئولیت در دوپینگ محض است و اثبات قصد یا تقصیر لازم نیست؛ بار اثبات و معیار آن در خود نظامنامه تعریف شده و با معیارهای کیفری یکسان نیست؛ و بر هر پرونده نسخهای حاکم است که در زمان وقوع تخلف لازمالاجرا بوده، مگر آنکه نسخه مؤخر برای متهم مساعدتر باشد.