نسخه جدیدتری از این مقررات موجود است: ژانویه ۲۰۲۷

نظام‌نامه جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA) مصوب 2009

نخستین بازنگری نظام‌نامه، لازم‌الاجرا از اول ژانویه ۲۰۰۹؛ مفهوم «اوضاع و احوال مشدده» را وارد نظام مجازات‌ها کرد و جایگاه آموزش را تقویت نمود.

لازم‌الاجرا از۱ ژانویه ۲۰۰۹ (۱۲ دی ۱۳۸۷)
انتشارآژانس جهانی مبارزه با دوپینگ — ویرایش ۲۰۰۹
ساختارنظام‌نامه، ویرایش ۲۰۰۹
وضعیتمنسوخ — جایگزین آن ویرایش ۲۰۱۵ است

نظام‌نامه جهانی مبارزه با دوپینگ چیست؟

نظام‌نامه جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA Code) سند پایه نظام جهانی مبارزه با دوپینگ است: تخلفات دوپینگی را تعریف می‌کند، بار اثبات و معیار آن را تعیین می‌کند، مجازات‌ها و شرایط تخفیف و تشدید آن‌ها را برمی‌شمارد و آیین مدیریت نتایج و رسیدگی و اعتراض را سازمان می‌دهد. همه فدراسیون‌های بین‌المللی، کمیته‌های ملی المپیک و سازمان‌های ملی مبارزه با دوپینگ که آن را پذیرفته‌اند موظف‌اند مقررات خود را با آن هماهنگ کنند؛ استانداردهای بین‌المللی — از فهرست مواد ممنوعه تا نمونه‌گیری، معافیت درمانی، مدیریت نتایج، آموزش و حریم خصوصی — جزئیات فنی اجرای آن را تعیین می‌کنند.

درباره نسخه ۲۰۰۹تغییرات نسبت به ۲۰۰۳

مهم‌ترین تغییرات نسبت به نسخه پیشین

  1. اوضاع و احوال مشددهبرای نخستین بار مقرر شد در صورت وجود اوضاع و احوال مشدده — مانند دوپینگ سازمان‌یافته یا استفاده از چند ماده ممنوع — مدت محرومیت بیش از سقف معمول تعیین شود. این مفهوم در ویرایش ۲۰۰۳ وجود نداشت.
  2. تقویت جایگاه آموزشارجاعات به آموزش و پیشگیری در متن بیش از دو برابر شد و آموزش از توصیه به بخشی از تکالیف پذیرندگان نزدیک‌تر گردید.
  3. انعطاف در تعیین مجازاتسازوکارهای تخفیف و تعلیق مجازات — از جمله در فرض کمک مؤثر به کشف تخلفات دیگران — تفصیل یافت.

این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟

هر پرونده دوپینگی ورزشکاران ایرانی، در هر رشته، سرانجام به همین متن بازمی‌گردد؛ مقررات مبارزه با دوپینگ فدراسیون‌های جهانی چیزی جز اجرای همین نظام‌نامه در آن رشته نیست. سه نکته در دفاع تعیین‌کننده است: مسئولیت در دوپینگ محض است و اثبات قصد یا تقصیر لازم نیست؛ بار اثبات و معیار آن در خود نظام‌نامه تعریف شده و با معیارهای کیفری یکسان نیست؛ و بر هر پرونده نسخه‌ای حاکم است که در زمان وقوع تخلف لازم‌الاجرا بوده، مگر آنکه نسخه مؤخر برای متهم مساعدتر باشد.