آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا مصوب ژانویه 2025
نسخه ژانویه ۲۰۲۵ آیین دادرسی دیوان فوتبال فیفا، مصوب ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴ و لازمالاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۵؛ تکلیف طرفین به همکاری در ارائه دلیل و امکان «نتیجهگیری معارض» را وارد آیین دادرسی کرد.
| تصویب | ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴ (۲ دی ۱۴۰۳) — دفتر شورای فیفا |
| لازمالاجرا از | ۱ ژانویه ۲۰۲۵ (۱۲ دی ۱۴۰۳) |
| ساختار | ۳۵ ماده (با ماده ۲۸ مکرر) + یک ضمیمه |
| وضعیت | منسوخ — جایگزینشده با نسخه ژانویه ۲۰۲۶ |
آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا چیست؟
دیوان فوتبال (Football Tribunal) مرجع رسیدگی فیفا به اختلافات فوتبالی است و از سه شعبه اتاق حل اختلاف (DRC)، شعبه وضعیت بازیکنان (PSC) و شعبه ایجنتها (AC) تشکیل میشود. این آیین دادرسی، قواعد شکلی رسیدگی نزد هر سه شعبه را از طرح دعوا تا ابلاغ رأی تعیین میکند.
درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۵تغییرات نسبت به مارس ۲۰۲۳
این نسخه در تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴ (۲ دی ۱۴۰۳) به تصویب دفتر شورای فیفا رسید و به موجب ماده ۳۴، از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ (۱۲ دی ۱۴۰۳) لازمالاجرا شد. ساختار سند با ۳۵ ماده و یک ضمیمه حفظ شد و تغییرات آن، بر خلاف نسخه پرتحول مارس ۲۰۲۳، متمرکز و محدود بود.
مهمترین تغییر نسبت به نسخه مارس ۲۰۲۳: نظام ادله و تکلیف همکاری
این نسخه، مقرراتی درباره تکلیف طرفین به همکاری در کشف حقیقت به ماده مربوط به لوایح و ادله افزود که پیش از آن در متن وجود نداشت:
- طرفین «تکلیف دارند برای احراز واقعیات همکاری کنند و با حسن نیت به هر درخواست ارائه دلیل از سوی شعبه، دبیرخانه کل فیفا یا طرف مقابل پاسخ دهند».
- طرفی که درخواست ارائه دلیل میکند، باید نشان دهد که دلیل مورد درخواست محتملاً موجود است و به موضوع ارتباط دارد — قیدی که جلوی درخواستهای اکتشافی و گسترده را میگیرد.
- مهمترین ضمانت اجرا: «از واکنش یک طرف به درخواست ارائه دلیل، ممکن است نتیجهگیری معارض (adverse inference) به عمل آید» — یعنی خودداری از ارائه مدرک میتواند بهضرر همان طرف تفسیر شود.
این افزوده، نهادی شناختهشده در داوری بینالمللی را وارد آیین دادرسی دیوان فوتبال کرد و بار عملی اثبات را برای طرفی که مدارک در اختیار اوست، سنگینتر ساخت.
ساختار سند
سند شامل ۳۵ ماده و یک ضمیمه در شش فصل است: مقررات عمومی؛ قواعد عمومی دادرسی؛ قواعد اختصاصی دعاوی نزد سه شعبه؛ قواعد اختصاصی مکانیزم همبستگی، پاداش آموزش و گذرنامه الکترونیکی بازیکن (شامل ماده ۲۸ مکرر)؛ درخواستهای نظارتی نزد شعبه وضعیت بازیکنان؛ و مقررات پایانی.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
برای باشگاهها و بازیکنان ایرانی که در پروندههای سال ۲۰۲۵ میلادی نزد دیوان فوتبال طرف دعوا بودهاند، قاعده «نتیجهگیری معارض» اهمیت راهبردی دارد: خودداری از ارائه مدارکی که در اختیار طرف است — مانند قرارداد، مکاتبات یا اسناد پرداخت — دیگر بیهزینه نیست و میتواند مبنای استنتاج بهزیان او قرار گیرد. در مقابل، طرفی که درخواست ارائه دلیل میدهد نیز باید ارتباط و احتمال وجود آن مدرک را مستدل کند.