آئین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا مصوب ژانویه 2026
نسخه ژانویه ۲۰۲۶ آیین دادرسی دیوان فوتبال فیفا، مصوب ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ و لازمالاجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۶؛ با افزودن ماده ۳۱، رسیدگی به درخواست تغییر فدراسیون ملی را با مهلت ۱۵ روز پیش از پنجره بینالمللی نظاممند کرد.
| تصویب | ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ (۲۶ آذر ۱۴۰۴) — شورای فیفا |
| لازمالاجرا از | ۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۱ دی ۱۴۰۴) |
| ساختار | ۳۶ ماده (با ماده ۲۸ مکرر) + یک ضمیمه |
| وضعیت | حاکم تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶؛ سپس نسخه ژانویه ۲۰۲۷ |
آیین دادرسی حاکم بر دیوان فوتبال فیفا چیست؟
دیوان فوتبال (Football Tribunal) مرجع شبهقضایی فیفا برای رسیدگی به اختلافات فوتبالی است و سه شعبه دارد: اتاق حل اختلاف (DRC)، شعبه وضعیت بازیکنان (PSC) و شعبه ایجنتها (AC). این سند قواعد شکلی رسیدگی نزد هر سه شعبه را تعیین میکند.
درباره نسخه ژانویه ۲۰۲۶تغییرات نسبت به ژانویه ۲۰۲۵
این نسخه در تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ (۲۶ آذر ۱۴۰۴) به تصویب شورای فیفا رسید و به موجب ماده ۳۵، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۱ دی ۱۴۰۴) لازمالاجرا شد. با افزوده شدن یک ماده جدید، شمار مواد سند از ۳۵ به ۳۶ ماده رسید.
مهمترین تغییرات نسبت به نسخه ژانویه ۲۰۲۵
- ماده ۳۱ جدید — درخواست واجد شرایط بودن یا تغییر فدراسیون ملیمادهای مستقل برای رسیدگی به درخواست فدراسیونهای ملی در خصوص «واجد شرایط بودن بازیکن» یا «تغییر فدراسیون ملی» افزوده شد. به موجب آن، چنین درخواستی باید از طریق پورتال حقوقی فیفا و دستکم ۱۵ روز تقویمی پیش از نخستین روز پنجره بینالمللی که تیم ملی در آن بازی دارد، تسلیم شود. پیش از این، این دسته از درخواستها ماده اختصاصی نداشت.
- تغییر شمارهگذاری مواد پایانیبا درج ماده ۳۱ جدید، مواد پایانی یک شماره جابهجا شدند: مقررات انتقالی از ماده ۳۱ به ۳۲، موارد پیشبینینشده و فورسماژور به ۳۳، متن معتبر به ۳۴ و لازمالاجرا شدن به ۳۵. در استناد به مواد پایانی، توجه به تاریخ نسخه ضروری است.
- انعطاف در ترکیب شعباعداد ثابت در ماده مربوط به ترکیب دیوان به حداقل تبدیل شد: «دو نایبرئیس» به «دستکم دو نایبرئیس»، «۱۵ نماینده بازیکنان» به «دستکم ۱۵ نماینده بازیکنان» و «۱۵ نماینده باشگاهها» به «دستکم ۱۵ نماینده باشگاهها». این تغییر به فیفا اجازه میدهد بدون اصلاح آیین دادرسی، ظرفیت رسیدگی دیوان را متناسب با حجم پروندهها افزایش دهد.
ساختار سند
سند شامل ۳۶ ماده (۳۵ ماده بهعلاوه ماده ۲۸ مکرر) و یک ضمیمه در شش فصل است: مقررات عمومی؛ قواعد عمومی دادرسی؛ قواعد اختصاصی دعاوی نزد سه شعبه؛ قواعد اختصاصی مکانیزم همبستگی، پاداش آموزش و گذرنامه الکترونیکی بازیکن؛ درخواستهای نظارتی نزد شعبه وضعیت بازیکنان (انتقال بینالمللی بازیکن صغیر و درخواست تغییر فدراسیون ملی)؛ و مقررات پایانی.
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
ماده ۳۱ جدید برای فدراسیون فوتبال ایران و بازیکنان دوتابعیتی که قصد تغییر فدراسیون ملی یا احراز شرایط بازی برای تیمهای ملی ایران را دارند، اهمیت مستقیم دارد: مهلت ۱۵ روز تقویمی پیش از پنجره بینالمللی، یک ضربالاجل عملی است که در برنامهریزی اردوها و فهرست بازیکنان باید لحاظ شود. برای سایر طرفین نیز توجه به شمارهگذاری جدید مواد پایانی، در تنظیم لوایح و استناد صحیح ضروری است.