مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فدراسیون جهانی فوتبال(FIFA) مصوب 2001
نسخه ۲۰۰۱ مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا، مصوب ۵ ژوئیه ۲۰۰۱ کمیته اجرایی فیفا و لازم‌الاجرا حداکثر از ۱ سپتامبر ۲۰۰۱؛ نخستین متن این خانواده در مجموعه، با ۴۶ ماده و مقررات اجرایی ضمیمه.
| تصویب | ۵ ژوئیه ۲۰۰۱ (۱۴ تیر ۱۳۸۰) — کمیته اجرایی فیفا |
| لازم‌الاجرا از | دو هفته پس از اعلام رسمی به فدراسیون‌های ملی و حداکثر ۱ سپتامبر ۲۰۰۱ (۱۰ شهریور ۱۳۸۰) |
| ساختار | ۴۶ ماده در ۱۵ فصل + مقررات اجرایی (۲۰ ماده در ۹ فصل) |
| وضعیت | منسوخ — جایگزین‌شده با نسخه ۲۰۰۵ |
مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا چیست؟
مقررات وضعیت و نقل و انتقال بازیکنان فیفا (RSTP) چارچوب جهانی و الزام‌آور وضعیت بازیکنان و قواعد جابه‌جایی آنان میان باشگاه‌های وابسته به فدراسیون‌های ملی مختلف را تعیین می‌کند. بنا بر مقدمه، اصول مواد ۳۰، ۳۱، ۳۲ و ۳۵ و فصل‌های یکم، دوم، سوم، دهم، یازدهم و سیزدهم در سطح ملی نیز الزام‌آور است و هر فدراسیون باید برای انتقال‌های داخلی خود نظام و آیین‌نامه‌ای داشته باشد که فیفا آن را تأیید کرده باشد.
درباره نسخه ۲۰۰۱نخستین نسخه
این سند قدیمی‌ترین نسخه موجود از این مقررات است و بر پایه ماده ۶۱ اساسنامه فیفا به تصویب کمیته اجرایی رسید. به موجب ماده ۴۶، مقررات نخست در آوریل ۱۹۹۱ تصویب شده بود و در دسامبر ۱۹۹۱، دسامبر ۱۹۹۳، دسامبر ۱۹۹۶، مه ۱۹۹۷، سپتامبر ۱۹۹۷ و ژوئیه ۲۰۰۱ اصلاح شد؛ متن حاضر حاصل آخرین اصلاح است. قراردادهای منعقدشده پیش از ۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تابع نسخه پیشین (لازم‌الاجرا از ۱ اکتبر ۱۹۹۷) باقی ماندند، مگر آنکه باشگاه و بازیکن صریحاً توافق می‌کردند قراردادهای پس از ۵ ژوئیه ۲۰۰۱ تابع متن جدید باشد.
محورهای اصلی این متن
- دو رده بازیکن و ثبت‌نامبازیکنان یا آماتورند یا غیرآماتور (ماده ۱ و ۲). بازیکن غیرآماتور باید قرارداد کتبی با حداقل یک و حداکثر پنج سال داشته باشد (ماده ۴). ثبت‌نام فقط در دو دوره در سال ممکن است و در هر فصل بیش از یک انتقال ثبت برای بازیکن مجاز نیست (ماده ۵).
- گواهی بین‌المللی انتقالثبت بازیکن نزد فدراسیون جدید منوط به گواهی بین‌المللی انتقال از فدراسیون قبلی است که ظرف ۷ روز از درخواست صادر می‌شود؛ در صورت اختلاف قراردادی گواهی تا اعلام تصمیم صادر نمی‌شود و فدراسیون متقاضی پس از ۱۴ روز می‌تواند از دبیرخانه فیفا کمک بخواهد (ماده ۶). دریافت وجه برای صدور گواهی ممنوع است (ماده ۸).
- حمایت از صغارانتقال بین‌المللی بازیکن زیر ۱۸ سال اصولاً فقط در صورتی مجاز است که خانواده او به دلایلی غیرفوتبالی به کشور باشگاه جدید نقل مکان کند؛ در اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا شرایط ویژه‌ای برای آموزش ورزشی و تحصیلی پیش‌بینی شد (ماده ۱۲).
- پاداش آموزشآموزش بازیکن میان ۱۲ تا ۲۳ سالگی در نظر گرفته شد و با نخستین قرارداد غیرآماتور و در هر انتقال تا ۲۳ سالگی پاداش به باشگاه‌های آموزش‌دهنده پرداخت می‌شود؛ پس از ۲۳ سالگی پاداشی نیست (مواد ۱۳ تا ۲۰). روش محاسبه در مقررات اجرایی آمده است.
- ثبات قراردادیدوره حمایت‌شده سه سال است (دو سال برای قراردادهای پس از ۲۸ سالگی). فسخ یک‌جانبه بدون دلیل موجه در این دوره موجب مجازات ورزشی و جبران خسارت است؛ برای بازیکن محرومیت چهارماهه و در شرایط تشدید حداکثر شش‌ماهه، و برای باشگاه ممنوعیت ثبت بازیکن تا حداکثر ۱۲ ماه (مواد ۲۱ تا ۲۴). فسخ به‌دلیل «دلیل موجه ورزشی» نیز در ماده ۲۴ پیش‌بینی شده است.
- همبستگی و آزادسازی برای تیم ملی۵٪ از غرامت انتقال میان باشگاه‌های آموزش‌دهنده تقسیم می‌شود (ماده ۲۵). باشگاه‌ها موظف‌اند بازیکن را برای پنج بازی بین‌المللی در سال تقویمی و بازی‌های مرحله نهایی رقابت‌ها آزاد کنند (ماده ۳۶).
- حل اختلافشعبهٔ حل اختلاف کمیته وضعیت بازیکنان فیفا درباره فسخ قرارداد تصمیم می‌گیرد و تجدیدنظر نزد دادگاه داوری فوتبال (TAF) است؛ رسیدگی کمیته وضعیت بازیکنان به اختلافی که بیش از دو سال از وقوعش گذشته باشد ممکن نیست (مواد ۴۲ تا ۴۴).
این سند برای چه کسانی اهمیت دارد؟
این متن برای بررسی نقل و انتقال‌ها و اختلافات قراردادی بازه ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ ملاک است و ریشه ساختار نسخه‌های بعدی، از جمله پاداش آموزش، ثبات قراردادی و آزادسازی برای تیم ملی، در آن دیده می‌شود. وکلای ورزشی، باشگاه‌ها و فدراسیون‌های ایرانی برای فهم سیر تحول این قواعد یا طرح پرونده‌ای مربوط به آن سال‌ها به این متن نیاز دارند.